Akciğer Embolisi Nasıl Teşhis Edilir?

Akciğer Embolisi Nasıl Teşhis Edilir?

Akciğer embolisi, derin ven trombozunun en tehlikeli sonuçlarından birisi olup, teşhisi oldukça zor olan hastalıklar arasında yer almaktadır. Teşhisinde karşılaşılan güçlüklerin en önemli nedeni; akciğer embolisi belirti ve bulgularını taklit eden farklı hastalıkların bulunmasıdır. Derin ven trombozu ile ilgili olarak derin ven trombozu ne demek? başlıklı yazımı mutlaka okumanızı tavsiye ederim.

Akciğer Embolisi Nasıl Teşhis Edilir? Akciğer Embolisi Teşhisinde Hangi Testler ve Yöntemler Kullanılmaktadır?

Akciğer embolisinin teşhisinde kullanılan testlerin en başında kan testleri bulunmaktadır.

Akciğer Embolisi Nasıl Teşhis Edilir? Kan Testleri Nelerdir?

Akciğer embolisinin teşhisinde en çok kullanılan kan testi; pıhtının erimesiyle ortaya çıkan bir madde olan D-dimer seviyesinin kanda ölçümüdür. D-dimer seviyesinin ölçüm tekniği referans değerlerinin çok üzerinde olması, kanda oldukça fazla bir pıhtı ve bunun (basit bir ifade ile) erimeye başladığını göstermektedir. Ancak, unutulmaması gereken bir nokta; D-dimer seviyelerini yükselten başka durumlarında olduğudur. Bu durumlar arasında;

  • Gebelik,
  • Yakın zamanda ameliyat olma,
  • Dissemine intravasküler koagülasyon (damar içi yaygın pıhtılaşma tablosu),
  • Travma,
  • Enfeksiyon hali,
  • Kalp krizi,
  • Bazı kanser türleri (karaciğer gibi),
  • İleri yaş

bulunmaktadır. Bunların sonucunda, D-dimer testinin tam olarak akciğer embolisini yansıtmayacağını, ancak şüphelenmemizi sağlayacağını anlamış oluyoruz.

D-dimer dışında, kullanılan bir diğer kan testi de kanda oksijen ve karbondioksit seviyelerinin ölçümüdür . Biz bu teste, kan gazı ölçümü adı vermekteyiz. Akciğer embolisi geliştiğinde, akciğerlerde kirli kanda (pulmoner arter) bulunan karbondioksit ile soluduğumuz havada bulunan oksijen yer değişimi yapılamayacak. Bunun sonucunda da kan karbondioksit seviyeleri yükselecek, oksijen seviyeleri ise belirgin oranda düşecektir.

Akciğer Embolisi Nasıl Teşhis Edilir?

stevepb / Pixabay

Akciğer Embolisi Nasıl Teşhis Edilir? Akciğer Grafisinin Önemi Nedir?

Akciğer embolisinin teşhisinde, akciğer grafisi kolay bulunması ve uygulanması ve ucuz olması nedeniyle en sık kullanılan yöntemlerin başında gelmektedir. Ancak, akciğer embolisinin teşhisinde ciddi bir anlamda katkısı yoktur. Bununla birlikte, akciğer embolisinin varlığında tamamen normal olarak bile yorumlanabilmektedir. Ancak, akciğer embolisinin ayırıcı teşhisinde, akciğer embolisini diğer hastalıklardan ayırmamız konusunda değerli bilgiler sağlayabileceğini unutmamak gerekir.

Akciğer Embolisi Nasıl Teşhis Edilir? Venöz Doppler Ultrasonografinin Önemi Nedir?

Akciğer embolisinin gelişiminde, özellikle bacak derin toplardamarlarında ortaya çıkan kan pıhtılaşmasının önemi büyüktür. Bu nedenle, akciğer embolisi tanısında doğrudan olmamakla beraber, bacak toplardamarlarında kan pıhtısının varlığının saptanması, akciğer embolisi şüphesinin varlığında önem kazanmaktadır.

Venöz doppler ultrasonografi incelemesi ile ilgili yazdığım venöz doppler ultrasonografi hakkında bilmeniz gerekenler başlıklı yazımın, ilginizi çekeceğini umuyorum.

Akciğer Embolisi Nasıl Teşhis Edilir? Bilgisayarlı Tomografi ve Önemi Nedir?

akciğer embolisi nasıl teşhis edilirGünümüzde teknoloji çok hızlı ilerliyor. Benim öğrenciliğimde bilgisayarlı tomografi teşhis yöntemi, en pahalı yöntemlerin başında gelmekte idi. Ancak, artık farklı pek çok hastalığın tanısında bilgisayarlı tomografiyi (BT) yaygın olarak kullanabilmekteyiz. Vücudunuzun etrafında, adeta spiral gibi dönen bir alet yardımı ile çekim yapılan bölgenin 3-boyutlu görüntülemesinin ortaya çıkarılması dakikalar içerisinde gerçekleşebiliyor. İşte, akciğer embolisinin teşhisinde kullanılan bilgisayarlı tomografi incelemesi sayesinde, kalpten çıkan pulmoner arter ve dalları, akciğer atar ve toplardamarları ile beraber akciğer dokusunun kendisi (parankim) incelemeleri ve 3-boyutlu görüntülemesi kolayca yapılıyor. Akciğerlere yerleşmiş olan kan pıhtı veya pıhtılarının yeri milimi – milimine bulunuyor. Bunun sonucunda da, tedavi için verilecek kan sulandırıcı ilaç veya yönlendirilecek kateter tam hedefine gönderiliyor.

Akciğer Embolisi Nasıl Teşhis Edilir? Pulmoner Anjio ve Önemi Nedir?

Anjiografik inceleme ve görüntüleme yöntemlerini her zaman sevmişimdir. Bunun nedeni, sanırım çekimi yapılan organ veya bölgenin net görüntülemesini sağlamasındandır. İşte, akciğer anjiografisi diğer adıyla pulmoner anjiografi yöntemi de böyle bir yöntemdir. Pulmoner anjiografi incelemesi ile akciğer atardamarlarının kan akımına ait detaylı görüntüleri elde ederiz. Akciğer embolisinin tanısında altın standart yöntemdir. Ancak, uygulamak için ciddi tecrübe gerekmektedir. Kalp ve akciğer anjiografik görüntülemesi konusunda tecrübesi olan merkezlerde uygulanması olası risk ve komplikasyonları düşürmektedir.

Akciğer anjiografisi için, kasık toplardamarı içerisine yerleştirilen plastik bir borucuk (kateter) ile kalp geçilir, akciğerlere kadar gelinir. Bu noktada, akciğer atardamarı (pulmoner arter) içerisine kontrast madde (radyo-opak boya) verilir. Akciğer atardamarları içerisinde yer alan kan pıhtısı net bir şekilde gözlenir.

Akciğer Embolisi Nasıl Teşhis Edilir? Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR) ve Önemi

Manyetik rezonans görüntüleme yöntemi; bilgisayarlı tomografinin aksine radyasyon yerine ses dalgaları ve oluşan manyetik alanı kullanan görüntüleme yöntemidir. Bu nedenle, bilgisayarlı tomografinin aksine iç organlara ile ilgili daha detaylı ve net görüntüler sağlamaktadır. Kontrast maddenin daha az oranda kullanılması, radyasyona maruz kalınmaması avantajları arasındadır. Ancak, işlemin diğer yöntemlere oranla daha uzun sürmesi, daha kapalı bir ortamda yapılması (açık MR’lar da mevcut ama!!) işleme ait dezavantajlar arasında yer almaktadır.

Akciğer embolisi nasıl teşhis edilir? Bu sorunun yanıtını vermeye çalıştığım kısa bilgilendirme yazımın sonuna geldim. Sormak istedikleriniz için bana buradan ulaşabilirsiniz. Ancak, sorunuzu sormadan önce lütfen bu yazıyı okuyunuz.

Sağlıkla kalın…

Doç. Dr. Mehmet Ümit Ergenoğlu

Cevap Yaz