Aspirin ve Derin Ven Trombozu

Aspirin ve Derin Ven Trombozu: Aspirin ve Derin Ven Trombozu Hakkında Merak Ettikleriniz

Derin ven trombozu (DVT); derin toplardamar sistemi içerisinde kan pıhtı oluşumu ile seyreden ve ölümcül akciğer embolisine (pulmoner embolizm) neden olabilen bir durumdur. Son yıllarda, girişimsel minimal invaziv endovenöz tedavi seçenek ve yöntemlerinin gelişmesine bağlı olarak, geçmiş yıllara oranla daha başarılı tedavi edilmektedir.

Derin Ven Trombozu İlaç Tedavisi: Önleyici Tedavi ve Önemi

Derin ven trombozu farmako-mekanik tedavisi sonrasında, kan pıhtı oluşumu (tromboz) tekrarlamasını engelleyici ilaçların en önemlisi trombin engelleyicilerdir (kan inceltici ilaçlar). Bu grup içerisinde yer alan ilaçlar;

  1. Kumadin (Varfarin, Warfarin, Kumarin)
  2. Düşük molekül ağırlıklı heparin (DMAH)
  3. Yeni nesil antikoagülanlar (Yeni Nesil Oral Antikoagülanlar – YOAK) bulunmaktadır.

Bu seçenekler ile ilgili blog içerisinde detaylı ve farklı yazılarım var. Ancak, size bu yazıda, hemen her derin ven trombozu hastasının merak ettiği bir konu olan Aspirin ve derin ven trombozu ile ilgili bilgi vermek istiyorum. Eğer ilgilenirseniz, Aspirin ve kalp hastalığı ile ilgili olan yazıma da buradan ulaşabilirsiniz.

Aspirin ve derin ven trombozu tedavisinde kullanımı ile ilgili olan çalışmalar oldukça eskiye dayanmaktadır. Bu çalışmaların odağı olan ortopedik kalça ve diz ameliyatları sonrası kullanılan Aspirin’in toplardamar kan pıhtı oluşumunu engelleme konusunda, kumadin veya düşük molekül ağırlıklı heparine (DMAH) yakın etkisinin olduğunu destekler niteliktedir.

Aspirin ve Derin Ven Trombozu

stevepb / Pixabay

Aspirin ve Derin Ven Trombozu: Aspirin, Pıhtılaşmayı Nasıl Engelliyor?

Yakın zamanda, hayvanlar üzerinde yapılan bilimsel çalışmalardan elde edilen verilere göre Aspirin pıhtılaşmayı;

  1. Tromboksan (aspirin’in içerisinde bulunan ve pıhtılaşma üzerinde oldukça etkili bir madde),
  2. Kan trombositleri (kanın pıhtılaşmasını sağlayan hücreler, platelet)
  3. Lokal inflammatuar genler (sitokin ve COX2) üzerinden engellemektedir.

Bu veriler bize Aspirin’in, günümüzde derin ven trombozu tedavisinde kullanılan kumadin ve yeni nesil kan sulandırıcılardan farklı mekanizma ve yollardan etkili olduğunu ortaya koymaktadır.

Aspirin ve Derin Ven Trombozu: Aspirin Neden Tercih Nedeni veya İlgi Odağı?

aspirin ve derin ven trombozuDerin ven trombozu tedavisinde günümüzde artan oranda kullanılan kumadin ve yeni nesil kan sulandırıcı ilaçların (kanı incelten ilaçlar) başta kanama riski olmak üzere ciddi yan etkileri bulunmaktadır. Bireysel farklılık ve kullanılan doza bağlı olarak ortaya çıkabilen bu yan etkiler nedeniyle, özellikle yüksek riskli hasta grubunda kumadin ve yeni nesil kan sulandırıcı ilaçların kullanımı hem hasta hem de doktor açısından oldukça sıkıntılı olmaktadır.

Son yıllarda yaygın olarak kullanılan yeni nesil kan sulandırıcı ilaçlar; kanama ve kanamaya bağlı olarak gözlediğimiz riskleri biraz olsun azaltmışlarsa da; bu ilaçların  halen yarar – zarar (veya risk – kazanç) oranlarını tartışmamıza engel olamamaktadır.

Aterosklerotik hastalıkların (periferik atardamar ve koroner kalp hastalıkları) tedavisinde kullanılan Aspirin ile ilgili yakın zamanda yapılan ve tıp dünyasının en prestijli ilk 5 dergisinden birisi olan Circulation‘da yayınlanan bir araştırma ve sonuçları, venöz trombozlarda Aspirin kullanımının olası faydalarından bahsetmektedir. Bu yazının orjinali ile ilgilenirseniz, bağlantısına buradan ulaşmanız mümkün.

Peki, gelelim paragraf sorumuz ve yanıtına. Aspirin, neden venöz tromboz tedavisinde ilgi odağı? Aspirin ve DVT tedavisi

Yukarıda da belirttiğim gibi, Aspirin venöz tromboz oluşumunun engellenmesi veya önlenmesi konusunda her ne kadar kumadin veya yeni nesil kan sulandırıcılar kadar etkili olmasa da; ölümcül kanama veya kanamaya bağlı olarak ortaya çıkan diğer komplikasyonlar açısından bu ilaçlara kıyasla avantajlı olmaktadır. Risk faktörlerine bağlı olarak uzun çoğu zaman uzun süreli kan sulandırıcı ilaç kullanımının gerekli olduğu toplardamar pıhtılaşması durumunda Aspirin iyi bir seçenek olacaktır. Ancak, hemen şunu da belirtmek isterim ki; henüz Aspirin’in venöz tromboz (toplardamar pıhtılaşmasının) önlenmesinde yaygın olarak kullanımını (başka bir deyişle kumadin veya yeni nesil kan inceltici ilaçlara tek başlarına iyi bir alternatif olarak) destekleyen bilimsel veriler henüz yeterli seviyede değildir. Benim, görüşüm de bu yöndedir. Bu nedenle, kendi takip ettiğim hastalarıma henüz tek başına Aspirin kullanmaları konusunda olumlu görüş beyan etmiyorum.

Aspirin ve Derin Ven Trombozu: Dünyada Durum Nedir?

Derin ven trombozu tedavisi konusunda Amerika ve Avrupa arasında farklı görüşler mevcuttur. Amerika’da Ortopedi uzmanları derneği Asprin’in derin ven trombozu tedavisinde iyi bir seçenek olduğunu ve kullanılabileceğini belirtirken, kıta Avrupa’sında durum tersinedir. Alman, İngiliz ve Avrupalı diğer dernekler derin ven trombozu önleyici tedavisinde Aspirin kullanımı konusunda biraz daha konservatif (korumacı) davranmaktadır. Bu nedenle derin ven trombozu tedavi kılavuzlarında Aspirin henüz yer almamaktadır. Ancak, oldukça kapsamlı çalışma (EINSTEINCHOICE ve EPCAT-2) yakın zamanda sonuçlanacak ve elde ettiğimiz bilgiler doğrultusunda derin ven trombozu önleyici tedavi kılavuzları belki de yeniden güncellenecektir.

Evet, Aspirin ve derin ven trombozu konusuna güncel bilimsel verilerin ışığında yanıt vermeye çalıştım. Bu konuda bana sormak istediğiniz sorular için buradan ulaşabilirsiniz. Ancak, lütfen sorunuzu sormadan önce bu yazıyı okuyunuz.

Sağlıkla kalın…

Doç. Dr. Mehmet Ümit Ergenoğlu

Cevap Yaz