Aspirin ve Kalp Sağlığı

Aspirin ve Kalp Sağlığı

Merhaba.

Bugün, size Aspirin ile ilgili olarak, tıp alanında prestijli bir dergide yayınlanan bilimsel bir araştırmadan bahsetmek istiyorum.

Aspirin, 100 yıllık geçmişi olan bir ilaçtır. Eskiden, ağrı kesici, ateş düşürücü olarak kullanılırken, bugün kalbimizi koruyan bir ilaç olarak kullanımından bahsetmekteyiz. Peki, gerçekten bu ilaç kalp hastalığının önlenmesinde etkili mi?
Aspirin, masum bir ilaç mı?

Aspirin ve Kalp Sağlığı: Aspirin, gerçekten kalp hastalığını önlüyor mu?

Okuduğum, araştırmanın odak noktası, Aspirin kullanımının, gerçekten kalp hastaları için bir kurtarıcı olup olmadığı, bir başka deyişle kalp hastalığı gelişimini gerçekten engelleyip engellemediği.

Kullandığımız ilaçların tamamının, yarar ve zararları olduğunu hepimiz biliyoruz. Zaten, ilacın kullanımının gerekliliği aslında yararının, verebileceği zarardan daha fazla olduğu durumlardır. Kimyasal bir maddenin, yapabileceği zarar ciddi boyutlarda olabilmektedir.

aspirin ve kalp sağlığı

Aspirin ve kalp sağlığı

Aspirin ve Kalp Sağlığı: Aspirin kullanırken aman dikkat!!

Tanımlanmış kalp ve damar hastalığı olmayanlarda, kardiyovasküler olayların gelişim riskini azaltmak için Aspirin kullanımının yararı yoktur. Çünkü, reçetesiz olarak satılan ve kolaylıkla temin edilebilen bir ilaç olan Aspirin diğer ilaçlar gibi masum değildir. Mide – barsak sisteminde kanama ve kanamalı felç durumlarına neden olma potansiyeli oldukça yüksektir. İşte, az önce bahsettiğim yarar – zarar oranı burada çok belirgin halde görülüyor. Yani, tanımlanmış kalp ve damar hastalığı olmayan birisine, siz sırf yaşı veya diğer faktörleri göz önüne alarak, kalp ve damar hastalığına bağlı olumsuz durumların gelişme riskini azaltacağım diye bir ilaç veremezsiniz. Eğer, verirseniz ortaya çıkan yan etkiler ve istenmeyen durumlar daha ciddi sorunlara neden olur.

Aspirin ve Kalp Sağlığı: Aspirin ile tedavi edilen hastaların %10’u, aslında ilacı yanlış şekilde kullanıyor.

Evet, Amerikan Kardiyoloji Derneği’nin dergisinde yayınlanan son çalışma böyle diyor. Aklıma benim şöyle bir şey geliyor; acaba tüm bunlara neden olan aslında, ilaca kolay erişim mi, yani her yerde satılıyor olması veya kolay elde edilmesi mi?
Kim bilir, belki bu konuda da ileri de bir araştırma yapılabilinir.

Aspirin ve Kalp Sağlığı: Aspirin kullanım ilkeleri ve dozları klavuzlar ile belirleniyor.

Tıpta, hemen her alanda bizlerin uyguladığı kılavuzlar mevcuttur. Bu kılavuzlar, uzun çalışmalar ve araştırmalar sonucunda elde edilmiş olan bilgilerin aslında bir harmanı niteliğindedir. Kılavuzlarda, bilimsel çalışmalar doğrultusunda oluşturulmaktadır. 2008 – 2013 yılları arasında, yaklaşık 70000 Aspirin kullanan hastanın verilerinin incelemesi (PINNACLE veritabanı), Aspirin kullanımı için kılavuz oluşturulmasında oldukça faydalı olmuştur.

Bu verilerin ışığında, Amerikan Kalp Birliği; 10 yıllık kardiyovasküler hastalık gelişim riskinin %6’dan daha az olacağı tahmin edilen hastalarda, Aspirin’in reçete edilmemesinin (kullanılmamasının) daha doğru olacağı yönündedir.

Aspirin kullanmam gerekli mi?

Aspirin’in yarar ve zarar oranlarını iyice değerlendirdikten sonra buna karar verilmeli. Erkekler için yarar; kalp krizinin önlenmesi iken, kadınlarda bu durum; felç önlenmesi olarak tanımlanmaktadır. Kalp ve damar hastalıkları açısından risk değerlendirilmesi sonrasında kullanımı önerilmektedir. Aspirin’in bilinen en önemli iki yan etkisi; mide – barsak sisteminde kanama ve kanamalı felçtir. Her iki durumda aslında, yaş ile giderek artan oranda gözlenmektedir. Bu nedenle, ileri yaşlarda ilacın kullanımı konusunda, daha da dikkatli olunması gerekmektedir.

Tanımlanmış kalp ve damar hastalığı olmayan ve Aspirin kullanımı tavsiye edilmiş hastaların %12’si, uygun olmayan dozlarda ilacı kullanmaktadır.

Yukarıda da belirttiğim gibi, kalp veya damar hastalığı olmayan birisinin sırf belli faktörleri içermesi nedeniyle Aspirin kullanması uygun değildir. Zaten bu hastaların, %12’si de ilacı doğru şekilde (yeterli miktar ve dozda) kullanmamaktadır. Bu durum, ya etkisiz tedaviyi veya daha ciddi yan etkilere (mide – barsak kanaması, kanamalı felç) neden olabilmektedir. Gerçekten de maliyet açısından da bakıldığında; kalp ve damar hastalıklarına bağlı olarak gelişen olayların tedavi giderleri, Aspirin kullanımına bağlı olarak gelişen kanamalı felç veya mide – barsak kanaması giderlerinden daha düşüktür.

Aspirin kullanımının suistimali, bayanlarda ve gençlerde daha sık gözlenmektedir.

İlginç olarak, uygun olmayan şekilde Aspirin kullanımı bayanlarda ve genç hastalarda daha fazla oranda olurken, erkek ve 16 yaş üzerinde olanlarda ise daha az oranda gözlenmektedir. Bu konuda aslında bir tezat olduğunu düşünüyorum. Kendi pratiğimde kadın hastaların, diğer ilaçların kullanımı konusunda erkek hastalara oranla daha dikkatli olduklarını görüyorum. Erkek hastalarım, çoğu zaman ilaç doz ve kullanım zamanlarına, kadınlar kadar dikkat etmemektedir.

Aspirin’in uygun olmayan kullanımı eskiye oranla giderek azalmaktadır.

2008 yılından bu yana, uygun olmayan Aspirin kullanımında %14 oranında azalma saptanmıştır. Bu sevindirici bir haberdir. Bu konuda, belki de kullanmakta olduğumuz kılavuzların güncellenmesi veya internet sayesinde bilgiye kolay ulaşılabilirliğin katkısı ön plandadır.

Benzer şekilde, Amerika Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), Aspirin’in kalp ve damar hastalığı olmayanlarda sadece ileride kalp ve damar hastalığı gelişim riskini azaltmak adına kullanımını onaylamadı.

Sonuç olarak, kolay elde edilebilen ve fazla miktarda tüketilebilen bir ilaç olan Aspirin’in kullanımı konusunda kendi başınıza karar vermeyin. Risk faktörlerinizin olduğunu veya ailenizde kalp hastası bulunduğunu bile düşünüyorsanız; mutlaka bir kalp ve damar hastalıkları uzmanına muayene olunuz, Aspirin kullanımı konusunda sorularınızı sorunuz. Aspirin’in her yerde satılabiliyor olması; sizi kullanımı konusunda teşvik etmesin. Ve her şeyden önemlisi, verilen ilaç ile ilgili olarak lütfen kullanım kurallarına, dozlarına dikkat edin. Her ilacın, güvenlik aralığı birbirine benzememektedir.

Eğer, sizin de, bu konuda veya kalp – damar sağlığınız ile ilgili sormak istedikleriniz varsa, bana buradan ulaşabilirsiniz. Ancak, sorunuzu sormadan önce lütfen bu yazıyı okuyunuz.

Sağlıkla kalın…

Doç. Dr. Mehmet Ümit Ergenoğlu

Kaynak: Kennedy K, Hira R, Virani S, et al. Frequency and Practice-Level Variation in Inappropriate Aspirin Use for the Primary Prevention of Cardiovascular Disease. Journal of the American College of Cardiology. 2015.

2 Yorum

  1. Doç. Dr. Mehmet Ümit Ergenoğlu
  2. Ayhan Olcay

Cevap Yaz