Derin Ven Trombozu Belirtisi Nedir?

Derin Ven Trombozu Belirtisi Nedir?

Derin Ven Trombozu (DVT) ile ilgili kısa, madde – madde bilgiler vermek istiyorum. Ekonomi Sınıfı Hastalığı (derin ven trombozu ve uçak yolculuğu) olarak bilinen derin ven trombozuna neden bu ad verilmiştir? Bu ve buna benzer kafanızdaki soruların yanıtlarını bu yazıda bulabilirsiniz. Derin Ven Trombozu belirtisi nedir?

Derin Ven Trombozu, son yıllarda giderek artan oranda karşımıza çıkıyor. Bunun farklı nedenlerinin olduğunu düşünüyorum, bununla ilgili farklı bir yazı yazmayı da planlıyorum bu arada. Ancak, burada size Derin Ven Trombozu’nun kendisinden çok, karşımıza nasıl çıktığından, belirtilerinden bahsetmek istiyorum. Bunu yaparken de, madde – madde yazarak, akılda daha kolay kalacağını umuyorum. Hadi bakalım, gelsin maddeler, bilgiler…

Derin Ven Trombozu Nedir?

Derin Ven Trombozu, toplardamar içerisinde (özellikle bacak, baldır ve kalça içerisinde bulunan) kanın pıhtılaşması ve kan akımının durması ile karakterize bir durumdur. Çoğu zaman, Derin Ven Trombozu oluştuğunda herhangi bir belirtiye neden olmaz. Tipik bir belirtisi de mevcut değildir. Ancak, toplardamar içerisinde oluşan kan pıhtısının büyüklüğüne, toplardamarı tıkama derecesine bağlı olarak bacak ağrısı ve bacakta şişme gözlenebilir. Eğer, oluşan kan pıhtısı yeni oluşmuş ve daha küçük parçalara ayrılmışsa, bu küçük pıhtı parçaları toplardamar kan akımı ile daha uzak bölgelere (örneğin akciğer) taşınabilir. Bunun sonucunda, aniden ortaya çıkan göğüs ağrısı veya çok ciddi nefes darlığı ilk belirtiler arasında olabilir.

Kan pıhtılaşması ile ilgili olarak daha fazla bilgi sahibi olmak isterseniz, bu yazım (kan pıhtılaşması) tam size göre. Mutlaka okumanızı tavsiye ederim.

Derin Ven Trombozu Risk Faktörleri Nelerdir?

derin ven trombozu belirtisi

Yaşlılık, derin ven trombozu risk faktörleri arasında yer almaktadır. MihaiParaschiv / Pixabay

Derin Ven Trombozu, oluşum nedenleri açısından farklı hastalıklar ve durumlar ile tetiklenen bir durumdur. Bu durumların listesi, farklılıklar gösterse de temel olarak Derin Ven Trombozu için risk faktörlerini sırayalacak olursak;

  1. Yaş: Derin Ven Trombozu, erken yaşlarda da karşımıza çıkan bir hastalıktır. Ancak, genellikle 50 yaş üzerinde daha sık oranda gözlenir.
  2. Ameliyatlar: Genellikle, kalça, uyluk kemiklerini içeren veya, uzun süren ameliyatlar.
  3. Hareketsizlik: Herhangi bir nedene bağlı olarak (hastalık, felç, demans, Alzheimer gibi), uzun süreli hareketsiz kalmak, toplardamar kan akımını bozacak ve kan pıhtısına neden olan faktörlerin bir araya gelmesini sağlar.
  4. Varis: Toplardamar hastalığı olan varis veya venöz yetmezlik durumlarında; damar içerisinde kan akışı bozulur. Bozulan kan akışına bağlı olarak, damar içerisinde kapakların bulunduğu bölgelerde kan pıhtısı gözlenebilir.
  5. Obezite: Şişmanlık veya obezite, özellikle hareketsizliğe ve bacak toplardamarlarının kan akımını bozarak, Derin Ven Trombozu için risk faktörü olur.
  6. Kanser: Kanser; kanama – pıhtılaşma sistemini etkileyen ve toplardamar içerisinde, tromboz (pıhtı) oluşumunu tetikleyen bir durumdur.
  7. Gebelik: Gerek hareketsizlik, gerek bacak toplardamar kan akımını bozucu etkisi ve gerekse de gebeliğin fizyolojik nedenleri (hematolojik açıdan kan pıhtılaşmasına eğilimin artması ve rahimin omurga üzerinde yer alan ana toplardamara basısı) kan pıhtılaşmasına neden olur.
  8. Doğum Kontrol Hapları: Doğum kontrol hapları, aslında birer hormon deposudur. Yapılarında, farklı kadın hormonlarını içerirler. Gerek östrojen ve gerekse de progesteron; kan pıhtılaşmasını arttırıcı özellikleri olan hormonlardandır.
  9. Kan Hastalıkları: Bu hastalıklar içerisinde özellikle yer alanlar; antitrombin III eksikliği, Protein C eksikliği, Protein S eksikliği, Faktör V Leiden Mutasyonu (faktör v leiden mutasyonu ve derin ven trombozu) (APC Direnci), Disfibrinojenemi, Hipoplazminojenemi, Ailesel homosisteinemi
  10. Bağışıklık Sistemini İlgilendiren Hastalıklar (Otoimmün Hastalıklar): Lupus antikoagülanı, Paroksismal Noktürnal Hemoglobinüri, Kalın Barsağın İltihabi Hastalıkları (Ülseratif Kolit, Crohn Hastalığı), Behçet Hastalığı

Evet, şimdi başladığım yere, Derin Ven Trombozu’nun 10 belirtisine döneyim. İşte, maddeler halinde, Derin Ven Trombozu belirtisi.

Derin Ven Trombozu Belirtisi: DVT Belirtiler Topluluğu

1- Derin Ven Trombozu Belirtisi olarak Baldır Bölgesinde Bacak Ağrısı

Bacak ağrısı, farklı nedenlere bağlı olarak karşımıza çıkan bir durumdur. Ancak, Derin Ven Trombozu durumunda, çoğu hastada ilk ortaya çıkan bir belirtidir. Farklı nedenlerinin olması nedeniyle, çoğu zaman göz ardı edilir veya basit ilaç veya tedavi yöntemleri ile geçiştirilmeye çalışılır.

Derin Ven Trombozu durumunda gözlenen ağrı, diğer ağrılardan biraz daha farklıdır aslında. Bacak ağrısının detayları ile ilgili bilgi verecek olursam; toplardamar içerisinde oluşan kan pıhtısının büyüklüğüne bağlı olarak, özellikle bacakta baldır bölgesinde başlayan, ayak bileği hareketleri ile şiddetlenen bir ağrı DVT için nerede ise tipiktir. Tıbbın daha teknolojik gereçler ile adeta bir çöplüğe dönmediği ve gerçek tababetin uygulandığı dönemlerde bacak ağrısının Derin Ven Trombozu tanısında oldukça önemli olduğunu söyleyebilirim. Aşağıda, sıralayacağım bulgular, o dönemlerde, renkli ultrason, bilgisayarlı tomografi veya venografi (venografi nedir?)  yok iken nasıl tanı konulduğunu anlamamıza yardım eder diye düşünüyorum.

  • Homans Bulgusu: Derin Ven Trombozu geliştiğinde, diz tam açıkken ayağın dorsifleksiyonu (bacağa doğru yaklaştırılması) ile baldırda ağrı oluşumu gözlenir.
  • Denecke Bulgusu: Derin Ven Trombozu, fizik muayenesinde, plantar fleksiyon durumunda baldırda ağrı gözlenmesi.
  • Louvel Bulgusu: Derin Ven Trombozlu hastada, şiddetli öksürük ile trombozlu bacakta ağrı gözlenmesi.
  • Mayr Bulgusu: Derin Ven Trombozu gelişmiş bacağın; dokunmakla hassas ve sıcak olması.
  • Pratt Bulgusu: Derin Ven Tromboz’lu ayakta, diz arkasında hassasiyet olması.
  • Tschmarke Bulgusu: Derin Ven Tromboz’lu ayakta, baldırı sıkmakla ağrının oluşması.
  • Bisgard Bulgusu: Derin Ven Trombozu’nda yere basıldığında, ayak tabanında ağrı olması.

Derin Ven Trombozu hastası olarak, hastalarım ile ilk kez karşılaştığımda, fizik muayenelerini yaparken bana çoğunun söylediği şey; ayağımın üzerine basamıyorum olmaktadır. Az önce, yukarıda okuduğunuz bulgular içerisinde, sonuncusuna (Bisgard Bulgusu) uymuyor mu?

Derin Ven Trombozu belirtisi konusunda yazıma devam edelim…

2- Bacak Şişmesi ve Baldırda Gerginlik

Bacak ağrısı şikayetinden sonra, karşımıza çıkan önemli belirtilerden birisi de bacak şişmesidir. Yukarıda bahsettiğim gibi, toplardamar içerisinde kan akımının yavaşlaması veya tam olarak kesilmesi (toplardamar tıkanması) durumunda, bacak bölgesinde, ayak bileği çevresinde şişme gözlenir. Bu şişme durumu, toplardamar kan pıhtısının boyutu ve Derin Ven Trombozu’ndan etkilenen damarın boyutu ile doğrudan ilişkilidir.

Ekonomi Sınıfı Hastalığı olarak bilinen Derin Ven Trombozu’nun; bu tanımı almasındaki en önemli neden okyanus ötesi seyahatlarda, özellikle cam kenarını tercih eden ve buna bağlı olarak daha az hareket etmek zorunda kalan kişilerde yolculuktan saatler sonrasında, bacak şişmesinin gözlenmesidir. Ama son zamanlarda, Derin Ven Trombozu’nun, ekonomi sınıfı hastalığı olmaktan çıktığını, business veya first class uçak seyahati (derin ven trombozu ve uçak seyahati) yapanlarda da karşımıza çıktığını belirtmek istiyorum.

3- Baldır Bölgesinde Ciltte Sıcaklık Artışı

Vücudumuz, birbiri ile uyum içerisinde çalışan bir sistemler topluluğudur. Derin Ven Trombozu geliştiğinde, toplardamar içerisinde kanın pıhtılaşmasının oluştuğu saniyeden başlayarak, farklı sistemleri etkiler. Bu sistemlerin başında immunolojik ve hematolojik (bağışıklık ve kan sistemi) sistemler yer alır. Kan pıhtısının oluşumu bir uyarı niteliğindedir, inflammatuar (iltihabi) yanıta neden olur. Bunun sonucunda da kan pıhtılaşmasının olduğu bölgede (çoğu zaman baldır bölgesi) bölgesel bir ısı artışı oluşur. Isı artışının bir diğer sebebi de, toplardamar içerisinde biriken kanın kendisidir. Tüm bu olaylar, bölgesel olarak farkındalık yaratıp, aslında vücudumuzun onarım mekanizmalarını aktive etmeyi amaçlamaktadır.

4- Bacakta Ağırlık Hissi ve Yorgunluk

Derin Ven Tromboz’lu hastalarda; gerek iltihabi ve gerekse de doğrudan damar içerisinde göllenen (biriken) kan nedeniyle, zaman içerisinde bacakta bir ağırlık hissi veya başka bir deyişle yorgunluk ortaya çıkar. Muayene ve takiplerini yaptığım hastalarım bu durumun gün sonunda daha belirgin olduğunu, ve çoğu zaman durup dinlenmek zorunda olduklarını ifade ederler. Toplardamar içerisinde oluşan kan pıhtısının boyutu ile doğrudan ilişkili olan bu durum, bacak veya bacakların yukarı kaldırılması ile kolayca azalmaktadır.

5- Ciltte Renk Değişimi

Derin Ven Trombozu  geliştiğinde, bozulmuş olan toplardamar kan akımı, cilt (deri) dolaşımını da etkilemektedir. Özellikle, gerginliğin ve ödemin fazla olduğu bölgelerde ciltte renk değişimi (alacalı – bulacalı) belirgindir. Bu durum, kılcal seviyedeki damarlar içerisinde kan dolaşımının bozulduğunun göstergesi olup, Derin Ven Trombozu’nun ciddiyeti konusunda fikir vermektedir.

Deride ortaya çıkan bu renk değişiminin esas nedeni; ayak bilekleri seviyesinde damar içerisinde yer alan ve kanın oksijen taşıyan alyuvarları içerisinde bulunan demirin (Ferrum), damar içerisinden damar dışına, doku içerisine geçmesidir. Evet, yanlış okumadınız. Demir elementinin, doku içerisine geçmesi ile bu renk değişimi oluşmaktadır.

6- Şişmiş ve Belirginleşmiş Toplardamarlar

Özellikle, bacaklarda yüzeysel toplardamarlarda Derin Ven Trombozu sonucunda kan dolaşımı bozulmaktadır. Bozulan kan dolaşımı sonucunda yüzeysel olan bu damarlar daha belirgin ve dışarıdan kolaylıkla görülebilir hale gelirler. Eğer bu duruma enfeksiyon eşlik ederse, dokunmakla hassasiyet gelişebilir.

6. maddeye geldik. Tüm belirtiler, diğer hastalıklarda da karşımıza çıkıyor. Derin Ven Trombozu belirtisi yerine, belirtiler demek hiç yanlış olmuyor.

Devam edelim…

7- Kuru veya Kanlı Öksürük, Öksürme ile Kan Tükürme

Derin Ven Trombozu belirtisi içerisinde, önemli bir yer tutan öksürük ile ilgili yakınmaya geldi sıra. Derin Ven Tromboz’lu hastalarda; kuru veya kanlı öksürük, akciğer embolisi (pulmoner emboli, akciğere pıhtı atması) durumunda karşımıza çıkan bir durumdur. Toplardamar içerisinde oluşan kan pıhtısının, daha ufak parçalara ayrılması ve damar yolu ile akciğer kan dolaşımına kadar gelmesi ile karakterize bir durumdur. Bu duruma çoğu zaman, şidettli nefes darlığı da eşlik eder.

Kan akımı ile sürüklenen kan pıhtısı boyutuna bağlı olarak, akciğer kan akımını tam veya tama yakın tıkar. Bunun sonucunda, hava ile açılıp kapanan, ancak kan dolaşımı olmayan bölge veya bölgeler oluşur. Bu bölge veya bölgelerin alan büyüklüğü ile orantılı şekilde kuru veya kanlı öksürük gözlenir. Bu durum, akciğer embolisi (pulmoner emboli, akciğer pıhtısı) için oldukça tipiktir. Bir süre sonra, oksijenlenmekte güçlük yaşayan kan; artan karbondioksit miktarlarına bağlı olarak el, yüz ve ayaklarda morarma oluşmaya başlayacaktır.

8- Nefes Alıp Verirken Göğüs Ağrısı

Derin Ven Trombozu’na bağlı veya doğrudan oluşan akciğer pıhtısı (pulmoner emboli, akciğer pıhtısı) durumunda ortaya çıkar. Çoğu zaman, nefes darlığı ile birliktedir. Göğüs ağrısı, tipik olarak nefes alıp vermekle ilişkilidir. Kan dolaşımının olmadığı akciğer bölümünün göğüs duvarına olan teması sırasında ortaya çıkmaktadır. Akciğer embolisi için tipik sayılabilecek bir durumdur. Ancak, diğer durum ve hastalıklardan ayırıcı tanısının yapılması gerekmektedir.

9- Çarpıntı, Kalp Hızında Artış

Akciğer pıhtısı durumunda, ortaya çıkan çarpıntı ve kalp hızında artış (taşikardi), bir uyarı niteliğinde olmalıdır. Bu durum, kalp yetmezliği (sağ) gelişiminden önceki bir durumdur. Akciğer dolaşımını bozan kan pıhtısı doğrudan, kalbin çalışma ve pompalama düzenini bozmaktadır. Erken tedavi edilmediğinde, oldukça ciddi sonuçlara neden olmaktadır.

Derin Ven Trombozu belirtisi, ne kadar farklı yerlerde ortaya çıkıyor, değil mi?

10- Baş Dönmesi, Halsizlik

Derin Ven Trombozu sonucunda oluşan kan pıhtısının akciğer kan dolaşımını tam veya tama yakın şekilde tıkaması durumunda ortaya çıkar. Normal olarak, vücudumuzda birbirinden bağımsız, eş zamanlı çalışan iki kan dolaşım sistemi mevcuttur. Bunlardan birisi akciğer kan dolaşımı, diğeri ise sistemik kan dolaşımıdır. Akciğer kan dolaşımının toplardamar kan pıhtısı nedeniyle kesintiye uğraması, doğrudan sistemik kan dolaşımını da etkilemektedir. Sistemik kan dolaşımının etkilendiği durumda ise baş dönmesi, halsizlik gözlenmektedir.

Yazımın sonuna geldim. Derin Ven Trombozu belirtisi hakkında size bilgi vermek istedim. Günümüzde, doğum kontrol hapı kullanımı (doğum kontrol hapları ve varis) ile artan oranda karşımıza çıkan bu durum ile ilgili bilgi verdim. Konu ile ilgili olarak soru sormak isterseniz; buradan kolaylıkla ulaşabilirsiniz. Ancak, sorunuzu sormadan önce lütfen bu yazıyı okuyunuz.

Sağlıkla kalın…

Doç. Dr. Mehmet Ümit Ergenoğlu

5 Yorum

  1. Doç. Dr. Mehmet Ümit Ergenoğlu
  2. Yunus
  3. Doç. Dr. Mehmet Ümit Ergenoğlu
  4. Doç. Dr. Mehmet Ümit Ergenoğlu
  5. Yunus

Cevap Yaz