Derin Ven Trombozu ile Hayat Ne Kadar Zor?

Derin Ven Trombozu ile Hayat Ne Kadar Zor?

Derin ven trombozu (DVT), toplardamarların içerisinde kan pıhtılaşması ile ortaya çıkan ve hayatı olumsuz etkileyen bir hastalıktır. Günümüzde, teknolojinin imkanları ve elde edindiğimiz tecrübeler ile 10 yıl öncesine göre derin ven trombozunu daha farklı ve iyi sonuçlar ile tedavi edebilmekteyiz (bu yöntemlerin arasında bulunan mikro kamera sadece birisidir). Bu tedavi yöntemleri ve teknikleri ile ilgili olarak site içerisinde farklı yazılarımı bulabilirsiniz. Ben bu yazımda, daha çok derin ven trombozunun olumsuz etkilerini basit önlem veya farkındalığın arttırılması ile nasıl engelleyebiliriz, bu konu ile ilgili bilgi vermek istiyorum.

1- Derin Ven Trombozu ile Hayat Ne Kadar Zor?: Uçak Seyahatinde Önleminizi Alın, Uyanık Olun

derin ven trombozu ile yaşamak

StelaDi / Pixabay

Uçak seyahati konusu, derin ven trombozu geçirmiş olan hastalarımın bana en sık olarak sordukları konudur. Bu konu ile ilgili olarak yazdığım iki yazıma; derin ven trombozu ve uçak seyahati ve derin ven trombozlu hastaların uçak yolculuğu bağlantılarından ulaşabilirsiniz. Eğer, yakın zamanda kahve falınızda, bir uçak seyahati çıkmışsa, kesinlikle, bu iki yazımı da okumanızı tavsiye ederim.

Uçak seyahatinde özellikle dikkat etmeniz gerekenler;

  • Uçak seyahati öncesi ve sırasında alkol almamaya dikkat edin. Alkol tüketim isteği uçak yolculuklarında oldukça fazla yapılmaktadır. Bunun en önemli nedeni, uzun uçak yolculuğunu daha rahat ve uyuyarak geçirme isteğidir. Ama, bu durum DVT (derin ven trombozu ne demek?) geçirenler için kesinlikle olmaması gereken bir durumdur. Alkol, hem sizi uyutur, hem de susuz kalmanızı ve buna bağlı olarak kan pıhtılaşması riskini de arttırır. Yani, DVT geçiren ve DVT’si olanlar lütfen alkol almayın.
  • Uçak seyahati sırasında bol su için. Evet, uçak seyahati sırasında su içmek iki açıdan işe yaramaktadır. Birincisi; kanı inceltmekte (sulandırmakta), pıhtılaşma faktörlerinin miktarını azaltmaktadır (konsantrasyonu düşmekte). İkincisi de; bol su içen birisin yapacağı tuvalete gitme olayına neden olmaktadır. Tuvalete gitme eylemi sırasında, siz istemeden bacak baldır adeleri çalışmakta, sağlıklı bacak toplardamar dolaşımına katkıda bulunmaktadır.
  • Uyku ilaçları veya benzeri ilaçları içmeyin. Bu ilaçlar, uzun uçak seyahati sırasında sizin rahat uyumanızı sağlar. Ancak, aynı zamanda da sizi o uzun yolculukta koltuğunuza bağlar. Bunun sonucunda da daha az hareket edersiniz. DVT’si olanlar için önermediğimiz bir durumdur. Düzenli egzersiz yapmak çok önemlidir.
  • Uyanık kalın, fazla uyumayın, bacak baldır adelelerini kasıp – gevşetin, bacakları aktif yapın. Yukarıda da açıkladığım gibi, derin ven trombozu durumunda uyanık kalmak, bacak aktivitelerinizi yapabilmenizi (bacakları aktif yapmak) sağlar. Sadece derin ven trombozu olanların değil aynı zamanda venöz yetmezlik veya varis yakınması olan hastalarıma önerdiğim baldır adele egzersizi oldukça faydalı bir egzersizdir. Baldır adele pompası için önerilen bu egzersizde, oturduğunuz koltuktan kalkmadan, sadece ayakkabılarınızı çıkararak, adeta parmak ucunuzda havaya kalkıyormuş gibi, ayak topuklarınızı yukarı ve aşağı doğru hareket ettiriniz (basit olarak, topukları yukarı kaldırıp indirmek). Bu sayede, bacağınızda, diz altında baldır bölgesindeki adelelerin kasılıp – gevşediğini göreceksiniz. Bu sayede de toplardamar kan akışı daha sağlıklı şekilde olacaktır.
  • Düzenli uçak içi yürüyüş yapmaya çalışın. Uçak seyahati sırasında, özellikle de 2 saatten uzun olanlarda, düzenli olarak 2 saatte bir, kalkıp uçak içerisinde, koridor boyunca yürüyüş yapın. Bu yürüyüşünüzün, en az 10 dakika süre ile olmasına dikkat edin. Yürüyüş, baldır kas adelesinin aktif bir şekilde çalışmasını sağlayan en iyi egzersizlerden birisidir. Bacaklarınız bu sayede aktif olacak, bacak adele grubu kasılıp – gevşeyecektir. Uçak seyahati sırasında gelişen DVT ve uçak koltuk seçimi ile ilgili olan derin ven trombozu uçak yolculuğu ve koltuk seçiminize dikkat edin başlıklı yazımı okumanızı öneririm.
  • Bacak – bacak üstüne atmayın. Son olarak, gerek kısa ve gerekse de uzun uçak seyahatlerinde, toplardamar dolaşımının daha rahat ve kolay olması açısından bacak – bacak üstüne atmayınız.

2- Derin Ven Trombozu ile Hayat Ne Kadar Zor?: Seyahat İçin Kendinizi Hazırlayın

Uzun yolculuklarda, DVT’lilerin özellikle rahat ve bol kıyafetler giymeleri gerekmektedir. Başka bir deyişle, sizi rahatsız edecek, bacaklarınızın aktif olmasını engelleyecek, dar giysilerden uzak durun.

Toplardamar kan dolaşımını engelleyen, dar ve kalça bölgesinden sıkan kot pantolonların giyilmesi (dar giysi) veya oldukça fazla sıkan kemerlerin kullanımı bacaklardan gelen toplardamar kan akımını ciddi anlamda etkileyen faktörler arasında yer almaktadır. Bunun sonucunda da, bacakta kan pıhtısı oluşumu ve kan pıhtısı gitmesi riskiniz bulunmaktadır. Bu amaçla, seyahat kıyafetlerinizi seçerken bunlara özellikle dikkat etmenizi öneriyorum.

derin ven trombozu ile hayat ne kadar zor

Derin Ven Trombozu İçin Rahat Giysileri Tercih Edin PublicDomainPictures / Pixabay

3- Derin Ven Trombozu ile Hayat Ne Kadar Zor?: Ofis veya Çalışma Ortamında Ne Yapmalıyım?

Çalışma veya ofis ortamında, özellikle masabaşında çalışan birisi iseniz, az önce yukarıda bahsettiğim baldır adele pompasını çalıştıran egzersizi sizde yapabilirsiniz. Yaklaşık 3 saniye süre ile parmak uçlarınızın üzerinde, ayak topuklarınızı havaya kaldırarak, durmalısınız. Daha sonra, ayak topuğunuzun üzerine geri inin (topukları yukarı kaldırıp indirmek). Bu egzersiz sayesinde, baldır kas adelesi kasılıp – gevşeyecek, etrafını sarmış olduğu toplardamar içi kanı kalbe doğru pompalayacak, kan akışı bu sayede sağlanacaktır.

4- Derin Ven Trombozu ile Hayat Ne Kadar Zor?: Ayak Bileği Çevirme (Spin) Hareketi

Ayak bileği spin hareketi (çevirme), televizyon veya sinema da film izlerken, yapabileceğiniz güzel bir egzersizdir.

Basit olarak bu egzersiz için, ayağınızın havada olması gerekir. Her iki veya tek ayağınızı havaya kaldırın, daha sonra ayak başparmağınız ile havada daire çizmeye çalışın. 5 kere aynı yönde bu hareketi tekrarladıktan sonra, tersine 5 kere daha yapın. Bu egzersizi her bir bacak için her saat 5 dakika süre ile yapın. Bu egzersizi aynı anda, her iki ayak havada, iki ayak için aynı anda da yapabilirsiniz. Düzenli olarak yapılan bu egzersiz ile bacak adelesi kasılıp – gevşeyerek kan akışının sağlıklı olmasını sağlayacaktır.

5- Derin Ven Trombozu ile Hayat Ne Kadar Zor?: Çalışma Ortamında Mutlaka Ara Verin

Yoğun bir şekilde çalışırken insan, saatin nasıl geçtiğinin farkına varmaz. Ancak, özellikle DVT’li hastalarım için önerim; saatlerini kurarak veya bilgisayarlarında alarm kurarak, her 2 saatte bir en az 10 dakika yürüyüş yapmalıdırlar. Bu arada yürüme imkanı olmayanlar, yukarıda saydığım egzersizler veya adele germe hareketleri yapabilirler.

6- Derin Ven Trombozu ile Hayat Ne Kadar Zor?: Kompresyon Çoraplarınızı (Varis Çorabı) Mutlaka Giyin

Varis çorapları veya diğer adıyla kompresyon çorapları; sadece venöz yetmezlik ve varis tedavisinde kullanılmamakta, aynı zamanda derin ven trombozu tedavisinde de kullanılmaktadır. Kompresyon çorapları, derin ven trombozu tedavisinde etkileri, tedavi edici olmaktan ziyade, bacak şişmesi ve ödemini azaltıcı etkileri (şişmeyi önlemek) ile yaşam kalitesini düzeltici yönde olmaktadır. Bu etkiler; bacak adele ve kan damarları üzerine olan etkileri sayesinde olur. Kompresyon çorapları, kan akışının olmasını sağlayan bir dış etki olarak değerlendirilmelidir.

Kompresyon çorabının düzenli kullanımı ile, sadece şişlik değil, aynı zamanda deri renginde değişim (kahverengi, siyah) diğer adıyla post-trombotik sendrom belirtileri de yavaşlatılmış olur. Kompresyon çorabı kullanan hastalarımın hemen hepsi, düzenli kullanım sonunda bacaktaki rahatsızlık hissinin belirgin şekilde azaldığını belirtmektedirler.

Varis çorapları (kompresyon çorapları) ile ilgili olan yazımın ilk bölümünü okumak isterseniz, bağlantısı burada (varis çorapları).

7- Derin Ven Trombozu ile Hayat Ne Kadar Zor?: Düzenli Spor Yapın

Düzenli spor yapmak, sadece şikayetlerinizi azaltmaz, aynı zamanda yaşam kalitenizi de yükseltir. Spor sayesinde, kendinize olan güveniniz biraz daha artacaktır. DVT’li hastalarım için özellikle önerdiğim sporlar arasında, yüzme, pilates ve yürüyüş gelmektedir. Bu sporlar; toplardamar sağlığı açısından oldukça önemli sporlar arasında yer almaktadır.

Derin Ven Trombozu ile hayat ne kadar zor

Derin Ven Trombozu İçin Yürüme Sporu Önerilmektedir derwerbepool / Pixabay

Yürüyüş ile bacaklardaki, ağrı ve şişme azalmaktadır. Buna bağlı olarak, kan pıhtı oluşma ve kan pıhtısı gitme riski de belirgin oranda düşmektedir.

Spor ile ilgili bir noktaya daha dikkat çekmek isterim. Derin ven trombozu; özellikle bacaklarda yumuşak doku zedelenmesi ile kolaylıkla karıştırılmaktadır. Bu nedenle acil servis veya polikliniklere müracaat eden hastaların çoğuna basit bir ağrı kesici ve/veya kas gevşetici vurulmaktadır. Daha ileri tetkik veya ultrason yapılmadan (her iki alt ekstremite venöz doppler ultrasonografi) hastalar eve gönderilmektedir. Sonrasında sonuç ortada; 3 – 5 gün verilen tedavi uygulayan ve yanıt alamayan hasta kalp ve damar cerrahisi bölümüne muayene olmakta ve derin ven trombozu teşhisi konulmaktadır.

8- Derin Ven Trombozu ile Hayat Ne Kadar Zor?: Sigara İçmeyi Bırakın

Eğer hem sigara içiyor, hem de DVT’niz varsa durum çok sizin için kötü.

Yapılan bilimsel çalışmalar, sigara içmenin DVT riskini yüksek oranda arttırdığını söylemektedir. Sigara tüketimine bağlı olarak artan akciğer hastalığı riski de DVT riskini katlar oranda arttırmaktadır. Bu hastalar arasında, pulmoner embolizm oranları da oldukça yüksektir.

Özellikle, genetik testler ile derin ven trombozu açısından yüksek riskli gruba giren hastaların kesinlikle sigara içmemesi ve eğer içiyorlarsa da bırakmaları gerektiğinin altını çizmek istiyorum. Bu hastaların ciddi anlamda yaşam tehlikesi altında olduğunu söylemek isterim.

9- Derin Ven Trombozu ile Hayat Ne Kadar Zor?: Kan İnceltici İlaç Kullananların Kanama Riski Açısından Uyanık Olmaları Gerekiyor

DVT tedavisinde kullanılan kumadin alternatifi yeni nesil kan sulandırıcı ilaçlara bağlı olarak kanama riski azımsanmayacak orandadır. Başlangıçta, oldukça ufak olabilen bu kanamalar, bazen oldukça büyük ve hatta yaşamı tehdit eder hallerde de olabilmektedir. Günümüzde, yeni nesil kan sulandırıcı ilaç kullanımı ile ciddi kanama oranları kısmen düşmüşse de bu ilaçları kullanan hastaların dikkatli olmaları gerekmektedir. Tıraş bıçağı yerine, elektrikli tıraş makinesi kullanımı basit bir önlemdir. Benzer olarak, kesici aletlerin kullanımı sırasında da bu ilaçları kullanan hastaların dikkatli olmaları gerekmektedir. Diş fırçalarken, daha yumuşak uçlu fırçaların kullanılması ve yumuşak şekilde diş fırçalama tekniği alınabilecek önlemlerden birkaçıdır.

Kan incelitici veya pıhtı eritici hastaların, kanama özellikle de fark edilemeyen iç kanama açısından uyanık olmaları gerekmektedir. İç kanamanın erken belirtileri arasında;

  • karın ağrısı,
  • kusma (kırmızı kahverengi kusmuk ile),
  • siyah veya parlak kırmızı dışkı (genellikle yumuşak tarzda) bulunmaktadır.

10- Derin Ven Trombozu ile Hayat Ne Kadar Zor?: Rahat Olun

DVT yaşamı uzun dönemli etkileyen bir hastalıktır. Bu nedenle, size önerilen ilaç ve tedavi önerilerine dikkat etmeniz, bunları doğru şekilde uygulamanız gerekmektedir. DVT, sıklıkla tekrarlama eğilimindedir. Çoğu zaman, aynı yer ve bölgede karşımıza çıksa da farklı bölge ve yerlerde de gözlenebilir. Ancak, düzenli kan sulandırıcı (kan inceltici) ilaç kullanımı ile tekrarlama riski düşmektedir.

Meditasyon ve yoga’nın sadece vücut üzerinde değil, DVT üzerinde de olumlu etkilerinin olduğunu düşünüyorum. Varis Yogası konusunda daha önceden yazdığım yazıma buradan (varis yogası) ulaşabilirsiniz.

Derin ven trombozu olan hastalarım için günlük hayatlarında, yaşamlarını biraz daha konforlu kılacak önerilerim ile ilgili olan yazımı burada bitiriyorum. Bu konu ile ilgili soru sormak isterseniz bana buradan ulaşabilirsiniz. Ancak, soru sormadan önce bu yazımı mutlaka okuyunuz.

Sağlıkla kalın…

Doç. Dr. Mehmet Ümit Ergenoğlu

Cevap Yaz