Dünya Tromboz Günü

Dünya Tromboz Günü. Evet, bugün “13 Ekim Dünya Tromboz Günü”.

Çok sessiz ve sinsi seyreden bir durumdan, venöz tromboz’dan bahsetmek istiyorum. Her yıl, yüzbinlerce insanın yaşamını allak bullak eden bir durum venöz tromboz. Oluştuğu zaman, hem teşhisi zor, hem de tedavisi.

Nedenlerine gelin hep birlikte bakalım ve değerlendirelim isterseniz.

Dünya Tromboz Günü

Dünya Tromboz Günü

13 Ekim Dünya Tromboz Günü: Her yıl, 10 Milyon Yeni Hasta Ekleniyor

Venöz tromboz; bacak toplardamarları içerisinde pıhtılaşmanın ortaya ile karakterize bir durumdur. Çoğu zaman, hiçbir belirti veya bulgu vermez veya belirtiler diğer hastalıklarla benzerlik gösterdiği için, dikkat çekmez. En sık karşımıza çıkan durum ise, aniden ortaya çıkan ağrısıdır. Ağrı sıklıkla, venöz tromboz’un da en sık ve ilk olarak gözlendiği bir bölge olan baldır bölgesinde gözlenir. Hastalarım, bu ağrıyı genellikle gece aniden (çoğu zaman uykuda) ortaya çıkan, künt, rahatsız edici bir ağrı olarak ifade ederler. Nerede ise tamamı, ağrı’nın sabah hafiflediğini ve rahatladıklarını, bu nedenle de muayene olma gereksinimi duymadıklarını belirtirler.

Avrupa’da her yıl; meme kanseri, prostat kanseri, AIDS ve trafik kazalarında toplam ölümlerin, 2 katından daha fazlası (544.000 kişi), venöz tromboza bağlı pıhtı atması nedeniyle olmaktadır.

Venöz tromboz’un risk faktörlerini inceleyecek olursak, karşımıza çıkan ilk dikkat çekici durum; bu hastalığın hiç ırk ayrımı göstermediğidir. Her yaştan, her cinsten insanları etkileyen, yaşamlarını alt üst eden bir durum. Ancak, bazı risk faktörleri de mevcuttur. Bu durumları inceleyecek olursak.

Dinya Tromboz Günü

Venöz Tromboemboli Risk Faktörleri

Burada dikkat çekilmesi gereken nokta, geçici faktörlerin aslında değiştirilebilinir faktörler olmalarıdır. Bu sayede, aslında hastalık oluşmadan, ortadan kaldırılabilinir.

Burada sayılan durumlar ile karşı karşıya kalındığında, hızlı bir şekilde önleyici tedavinin başlanılması, ciddi sorunların ortaya çıkmadan önlenmesini sağlamaktadır. Yüksek risk altında bulunan hastalarda, her zaman venöz tromboz ve buna bağlı pıhtı atması (emboli) durumu açısından uyanık olmak gerekmektedir.

Amerika Birleşik Devletleri’nde Her Yıl 100.000 – 300.000 Kişi, Venöz Tromboza Bağlı Pıhtı Atması Nedeniyle Yaşamını Kaybetmektedir

Venöz tromboz ve buna bağlı olarak ortaya çıkan pıhtı atması, herhangi bir belirti veya bulgu vermeden de gelişebileceği için çoğu zaman, sağlık personelinin bile gözünden kaçar. Belirti ve bulgular ortaya çıktığında ise, hastalık klinik olarak yerleşmiştir.

Derin Ven Trombozu Belirtileri Nelerdir?

  • Baldır bölgesinde başlayan ağrı ve hassasiyet
  • Bacak veya ayak bileğinde ortaya çıkan şişme ve ödem
  • Bacak bölgesinde kızarıklık veya fark edilebilir renk değişimi
  • Bölgesel olarak hissedilebilir ısı artışı

Akciğer (Pulmoner) Emboli Belirtileri Nelerdir?

  • Aniden, açıklanamayan nefes darlığının ortaya çıkması
  • Hızlı nefes alma
  • Göğüste ortaya çıkan ağrı (derin nefes alıp vermekle kötüleşebilen)
  • Kalp hızında belirgin artış
  • Halsizlik, bayılma (veya hissi)

Amerika Birleşik Devletleri’nde, Venöz Tromboz ve Pıhtı Atmasının Teşhis ve Tedavisi 15.5 Milyar Amerikan Dolarına Mal Olmaktadır

Yapılan bilimsel araştırma ve çalışmalar, venöz tromboz ve buna bağlı olarak ortaya çıkan tüm durumların aslında önlenebilir ve sonuçlarında yüz güldürücü olduğunu ortaya çıkarmıştır. Bu nedenle, risk altında bulunan hastaların mutlaka, yeterli şekilde değerlendirilmeleri gerekmektedir. Bu amaçla, farklı risk-değerlendirme test veya anketleri mevcuttur.

Eğer, hastaneye yatırıldınız ve venöz tromboz açısından henüz değerlendirilmemişseniz, lütfen sizi takip edenleri bu konuda uyarınız

Venöz tromboz ve pıhtı atması açısından, risk altında bulunan hastalar, mutlaka profilaktik (önleyici) tedavi almalıdırlar. Bu amaçla, iki farklı yöntem mevcuttur.

  1. Pıhtılaşmayı önleyici ilaçlar (antikoagülanlar veya kan sulandırıcılar)
  2. Mekanik cihazlar (bacaklar için basınçlı çoraplar, bacaklara aralıklı basınç uygulayan cihazlar gibi)

Venöz Tromboz ve Pıhtı Atmalarının %60’ı, ilk Kez Hastaneye Yatan Hastalarda Ortaya Çıkmaktadır

Derin ven trombozu ve akciğer (pulmoner) emboli çok ciddi sorunlar olup, acil girişim gerektirirler. Her hasta için farklı da olsa, tedavinin temeli kan sulandırıcı ilaçların biran önce verilmesini içermektedir. Bunların arasında enjeksiyon yolu ile verilen Heparin ve düşük molekül yapısındaki türevleri veya ağızdan alınan varfarin, apiksaban, dabigatran ve rivaroksaban bulunmaktadır. Ayrıca, mekanik cihazlardan özel basınçlı çoraplar, trombolitik (pıhtı eritici) mekanik tedaviler de hastalığın ortaya çıkış zamanına bağlı olarak uygulanabilmektedir.

Venöz tromboz’un erken teşhis ve tedavisi, ileride ortaya çıkacak daha ciddi sorunların önlenebilmesi (posttrombotik sendrom, kronik pulmoner hipertansiyon), tedavi maliyetlerinin düşürülmesi açısından oldukça önemlidir.

Eğer sizinde, venöz tromboz ve pıhtı atması ile ilgili eklemek veya sormak istedikleriniz de varsa, bana buradan ulaşabilirsiniz. Ancak, soru sormadan önce lütfen bu yazımı okuyunuz.

Sağlıkla kalın…

Doç. Dr. Mehmet Ümit Ergenoğlu

p.s.: Görseller, Türk Hematoloji Derneği sitesinden alınmıştır.

Cevap Yaz