El ve Ayak Soğuması

El ve Ayak Soğuması

Merhaba, soğuk havalar kapımızda. El ve ayak soğuması yakınması ile müracaat edenlerin sayısı artacak. Aramızda bu havaları sevmeyenlerin sayısı az değildir. Bunun farklı nedenleri olabilir. Ancak, eğer sizde soğuk havalarda, el ve ayakları çabuk üşüyen, bir türlü ısınmayanlardansanız bu yazı tam size göre.

El ve ayak parmaklarım hep soğuk, bir türlü ısınmıyor

El ve ayak parmak soğukluğu, başka bir deyişle ısınamaması hastalarım arasında oldukça sık gözlemlediğim bir durumdur. Bu durum özellikle, sigara içen gençler arasında son yıllarda belirgin oranda artış göstermektedir. Bu durumda akla ilk gelen damarlarda bir dolaşım bozukluğunun olduğudur. Ancak sorun tam olarak dolaşımın bozuk olmasına bağlı değildir. Gerçek bir damarsal sorundan çok, el ve ayak parmaklarında bulunan kılcal damarların soğuk havaya olan aşırı duyarlılığı bu duruma neden olmaktadır.

El ve ayak parmaklarının soğuk olmasının nedeni, kılcal damarların soğuğa aşırı duyarlı olmasıdır

Gerçekten, bazı kişilerde özellikle dış ortama çıkıldığında ortaya çıkan bu aşırı duyarlılık durumu; bir dolaşım sorunu olarak algılanmamalıdır. Tam olarak bir dolaşım sorunu mevcut değildir. Yapılan ultrasonografik ve anjiografik incelemelerde bu gerçeği doğrular niteliktedir. Özellikle, el ve ayak parmaklarının yanlarında, cilt yüzeyine çok yakın seyreden kılcal damarlar ortam ısısından çok kolay etkilenmektedir. Bunun sonucu olarak, soğuk havalarda büzüşmekte ve parmak uçlarının bir türlü ısınamamasına neden olmaktadır.

Ancak, yukarıda bahsettiğim bu durum aynı zamanda dolaşımın gerçekten bozulduğu durumlarda da karşımıza çıkabilmektedir. Kan dolaşımının daralmış atardamarlara (mikro) bağlı olarak bozulduğu durumlar daha sık olarak, sigara içen, hipertansiyon (yüksek tansiyon), şeker hastalığı (Diabetes Mellitus) ve ileri yaş olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu hasta grubunda, genç hastalarda ortaya çıkan duyarlılık durumuna benzer belirtiler gözlenmektedir.

El ve ayak soğuması neden olur?

El ve ayak parmaklarında soğuma ve ısınamama ile seyreden soğuğa aşırı duyarlılık halinin nedenleri birden fazladır. Genellikle soğuğa aşırı duyarlı bu kişiler; oldukça zayıf (cilt ve ciltaltı yağ dokusu az) kişilerdir. Yağ dokusunun az olmasından dolayı, ısı değişiminden etkilenme oldukça fazla oranda olmaktadır.

Benzer şekilde, özellikle troid fonksiyonu yetersiz olanlarda (hipotroidi) sık olarak karşımıza çıkan bir durumdur soğuğa karşı aşırı duyarlılık. Bunun nedeni, hipotroidi’de karşımıza çıkan metabolizma yavaşlamasıdır.

el ve ayak soğuması

El ve ayak soğuması, farklı nedenleri olan bir durumdur.

Beta bloker adı verilen kalp ilacı kullanımında da, el ve ayak parmaklarında bulunan kılcal damarlar etkilenir. Bu ilacın kullanımı sırasında, el ve ayak parmaklarının ısı değişimine olan duyarlılığı belirgin hale gelir.

El ve ayak parmaklarım hep soğuk, ne yapmalıyım, nasıl önlem almalıyım?

El ve ayak parmaklarında soğumadan ve ısınamamasından yakınıyorsanız, size ilk önerim (sizinde yaptığınız gibi) sıcak tutmaktır. Gerçekten, aslında tedavinin temelini oluşturan bir uygulamadır bu. Soğuk duyarlılığının tedavisinde, kılcal damarların (mikrodolaşım) soğuk ortam ile olan ısı alışverişini kesmek ilk uygulanması gereken maddedir. Dış ortam ile olan temas kesilmediğinde, mikrodolaşım daha kötüye giedecek, el ve ayak parmakları daha soğuk hal alacaktır. Parmakların ısısının yükseltilmesi ile soğuk duyarlılığı ortadan kalkacaktır. Soğuk ortam ile teması, termal korumalı eldivenler ile sağlamanız mümkündür. Bu eldivenlerin, farklı derecelerde koruma özellikleri mevcuttur.

El ve ayaklarım soğuk, Raynaud Sendromu olabileceğim söylendi, acaba doğru mu?

Evet doğru. El ve ayak parmaklarının soğuk hissedildiği, bir türlü ısınamadığı bir durum ile karakterizedir Raynaud Sendromu. Bu konu ile ilgili olarak, site içerisinde yazdığım Raynaud Sendromu başlıklı yazımı okumanızı tavsiye ederim. Konu ile ilgili detaylı bilgi için eğer, (el ve ayak parmaklarınızın hep soğuk olmasından yakınıyorsanız) bu yazıları okumanızı öneririm.

Raynaud Sendromu’nda basit olarak; soğuk veya stress altında kılcal damarlarda (mikrodolaşım) daralma ortaya çıkmaktadır. Bu hastalarda, ilişkili olduğu saptanan bir diğer durum ise sigara içimidir. Raynaud Sendromu’nda, klinik olarak soğuk aşırı duyarlılığında olduğu gibi, el ve ayak parmaklarında soğukluk ve ısınamama hali gözlenir. Soğuk ile olan temasın kesilmesi, tedavinin temelini oluşturmaktadır. Bu hastaların, el ve ayaklarını soğuktan korumalarının yanında, ayrıca sıcak su ile ovuşturmaları, çok soğuk dönemlerde termal koruyucu özel eldiven giymeleri, elbise – ceket – cep veya içlerine, ayakkabılarına, termal jeller yerleştirmeleri önerilmektedir.

Size, el ve ayak soğuması ile ilgili biraz bilgi vermek istedim. Bu konu ile ilgili olarak, bana soru sormak isterseniz; buradan kolaylıkla ulaşabilirsiniz. Ancak, sorunuzu sormadan önce, lütfen bu yazımı okuyunuz.

Sağlıkla kalın, sıcak kalın…

Doç. Dr. Mehmet Ümit Ergenoğlu

Cevap Yaz