Kalp Ameliyatı Sonrası: Yeni Yaşantınızda Sizi Neler Bekliyor?

Kalp Ameliyatı Sonrası Hayat: Yeni Yaşantınızda Sizi Neler Bekliyor?

Tekrar merhaba. Kalp ameliyatı sonrası, hayat veya günlük yaşantım nasıl olacak sorusu, hastalarım tarafından sık olarak sorulan bir diğer sorudur. Bu sorunun aslında yanıtı, kalp ameliyatı sonrasında sıklıkla doktorunuz tarafından yanıtlanmıştır. Ancak; ameliyat süreci içerisindeki detaylar arasında unutulur, gider.

İşte, size sık sorulan bir soru olan kalp ameliyatı sonrası hayatım nasıl olacak, veya günlük yaşantı düzenimde bir değişiklik yapmalımıyım sorularına benim verdiğim yanıtları derledim.

Kalp Ameliyatı Sonrası Bir Hasta Olarak Benim Sorumluluklarım Nelerdir?

Evet, açık kalp ameliyatınını oldunuz. Bu ameliyat ister koroner bypass operasyonu veya ister kalp kapak ameliyatı (aort, mitral kapakları içeren) olsun hemen hepsi için geçerli olan ve bir hasta olarak, doktorunuzun sizden beklediği bazı konular mevcuttur. Bunları sırası ile özetleyecek olursak;

  1. Kalp ameliyatı veya işlem ile ilgili yaraların bakımı,
  2. Kalp ameliyatı sonrasında verilen ilaçların düzenli olarak kullanılması,
  3. Kalp ameliyatı sonrasında kilo kontrolü
  4. Kalp ameliyatı sonrasında kalp ve akciğer sağlığınızın iyileştirilmesi ve korunması,
  5. Kalp ameliyatı sonrasında günlük hayatınızda bazı değişikliklerin yapılması, önceden uyguladığınız alışkanlıkların değiştirilmesi veya yeniden düzenlenmesi

Evet, yukarıda saydıklarım birer hasta olarak sizlerin sorumluluklarıdır. Bir kalp ve damar cerrahı olarak; sizi sağlığınıza kavuşturmak adına riskli durumları da göz önüne alarak sizleri sağlığınıza kavuşturmak için uğraştım (veya diğer meslektaşlarım uğraştı). Ancak, sonrasında, yeni hayatınızda ve düzeninizde de sizlerin yapacaklarının basit bir listesi aslında bunlar.

Her hastama hep söylediğim bir şey vardır; her hastanın iyileşme süreci bir diğerinden farklı olup, standart bir uygulama söz konusu olamaz. Ancak, değişmeyen tek bir şey vardır ki; eğer size ben veya bir başka meslektaşımın verdiği önerilere uyarsanız, iyileşme süreciniz hem kısa hem de oldukça kolay olur.

Kalp Ameliyatı

Kalp Ameliyatı

Evinizde Kalp Ameliyatı Sonrası Düzenin Kurulması

Evet, kalp ameliyatı sonrasında yaklaşık 5 – 7 gün içerisinde hastaneden taburcu edilip evinizde yeni yaşantınıza başladınız. Bu arada, aklıma gelen bir konuyu da açıklamak istiyorum. Ben, kalp ve damar cerrahisine ilk başladığım dönemlerde; açık kalp ameliyatlarından sonra genellikle taburculuk süreleri 7 – 10 gün arasında değişmekte idi. Türkiye’de uzmanlık eğitimim sonrasında, üst ihtisas için gittiğim Amerika’da durumun çok farklı olduğunu gördüm. Hastaların çoğu, hastaneye, ameliyat sabahı yatırılmakta idi. Tetkiklerinin çoğu, planlanan ameliyat tarihinden 2 – 3 gün önce, ayaktan (hastaneye yatırılmadan) yapılmakta idi. Sonradan bunun neden olduğunu sorarak öğrendim. Farklı nedenleri var idi, ancak en önemlisi; hastaların ruhsal durumlarını korumaktı. Daha sonra da, gelişebilecek hastane enfeksiyon riskini daha da azalmayı amaçlayan bir durum idi. Ayaktan tetkikleri yapılan ve ameliyat için bir engeli olmayan hastalar; ameliyat sabahı veya ameliyattan bir gün önce yatırılıp ameliyat ediliyorlardı. Her yönden iyi bir uygulama olduğuna inandığım bu uygulamayı, şimdi ben de hastalarıma uyguluyor, bir çok hastamı bir gün önce yatırıp, ameliyatını yapıyorum.

Eskiden, 7 – 20 gün olan hastanede kalış süresi, günümüzde gelişen teknolojiye bağlı olarak ameliyat sürelerininde kısalmasının sonucunda 5 – 7 günlere inmiştir. Bu sayede, hastalar daha erken toparlanmakta ve günlük hayata daha erken katılmaktadırlar. Bunu başardıklarını bilmek ve görmek hastalarımın moralini de yükseltmektedir.

Evet, şimdi dikkat edilecekler ve yapılacaklar listesi geliyor. Hepsi, sırası ile aşağıda.

1- Kalp ameliyatı sonrasında, evinize geldiğiniz ilk günlerde hastaneden size verilen bilgilendirme amaçlı dökümanları kolay ulaşılabilir bir yere koyunuz.

Unutmayın ki, bu bilgilere sık sık gereksinim duyabilirsiniz. Bu bilgilere, çevrenizde size bakımınız ile ilgili olarak yardımcı olanların ulaşabilmesi de oldukça önemlidir.

2- Kalp ameliyatı sonrasında, erken dönemde kullanılmak üzere yazılan reçetenin örneğini yanınızda bulundurunuz.

Eğer, ilaçlarınızı size birisi veriyorsa reçetenin fotokopi ile çoğaltılmasını sağlayınız. Kalp ameliyatı sonrasında verilen ilaçların doğru zamanda, doğru miktarda alınması oldukça önemlidir.

3- Kalp ameliyatı sonrasında, ilk kontrole gelene dek; herhangi bir durum karşısında hastane ile iletişime geçeceğiniz telefon numaralarını açık şekilde, kolay ulaşılabilir bir yere yazınız.

Sizin dışınızda birisi, sizin için bu numaraları arayabileceğini unutmayın.

4- Kalp ameliyatı sonrasında, kalp ve damar cerrahisi polikliniğine ilk kontrol tarihini ve randevu saatini, takvime not ediniz.

Kalp ameliyatı sonrasında, ilk kontrole gideceğiniz zaman sizi götürecek kişileri organize ediniz. İlk kontrolde sormak isteyeceğiniz soruları önceden not ediniz.

5- Kalp ameliyatı sonrasında, ameliyat yaralarına (genellikle göğüs kafesi ve bacak kesileri veya meme altı ve kasık kesileri) gereken özeni gösteriniz.

Kalp ameliyatı yaralarının zamanında iyileşmesi önemlidir. Eğer, şeker hastalığınız varsa; kalp ameliyatı sonrasında yaralarınızın iyileşmesinde sorunlar yaşayabilirsiniz. Böyle bir durumda, mutlaka ameliyat eden cerrahi ekip ile temasa geçiniz. Bacak kesileri, göğüs kesilerine göre daha zor iyileşir. Temizlik ve yaraların antiseptik solüsyon ile temizliğine dikkat ediniz.

Kalp Ameliyatı Sonrası

Kalp Ameliyatı Sonrası

6- Kalp ameliyatı sonrasında, banyo konusunda, size verilen tavsiyelere uyunuz.

Artık bir çok kalp ve damar cerrahisi merkezi, kalp ameliyatlarından sonra banyo yapma konusunda herhangi bir kısıtlama koymamaktadırlar. Çoğu merkez, hastanede yatış süresi içerisinde kalp ameliyatı sonrasında genellikle 4. günde ilk banyoyu hastanede, hasta odasında yaptırmaktadır. Ameliyat yaraları erken dönemde hassas oldukları için, yara üzerine kese veya lif yapmayınız. Temiz, bir kalıp sabunu sürmeniz ve sonrasında yıkayıp durulamanız yeterlidir. Banyo sonrasında, yaralarınıza Povidone – İod (Betadin veya Battikon) sürünüz ve kurulayınız.

7- Kalp ameliyatı sonrasında, yaralarınızda herhangi bir renk değişimi, kızarıklık veya ağrı oluşursa cerrahi ekibe haber veriniz.

Kalp ameliyatı sonrasında, ameliyat yaralarında oluşan değişiklikler erken dönemde ciddi sorunların başlangıcı olabilir. Bu nedenle, yaralar ve bakımı konusunda gerekli özeni gösteriniz.

Kalp ameliyatı sonrasında, bacaklarınızda yapılan kesilerin çevresine, doğrudan yara ile temas etmeyecek şekilde, nemlendirici krem sürebilirsiniz. Bu sayede, özellikle bacak kesileri daha çabuk iyileşecektir.

8- Göğüs kemiği kesilerek yapılan kalp ameliyatlarında, kalp ameliyatı sonrasında, yaklaşık olarak 4 – 6 hafta süre ile göğüs kemiği (sternum) stabilitesinin sağlanması oldukça önemlidir.

Bypass ameliyatı sonrası, kesilen göğüs kemiği, daha sonrasında çelik teller ile birbirine tutturulmuştur. Kemik kaynamasının sağlanması açısından dikkat edilmesi gereken bir dönemdir. El ve kollar ile kaldırılması planlanan ağırlıkların 2.5 kilogram üzerinde olmaması gerekmektedir.

Bypass ameliyatı sonrası 1 – 1.5 aylık bu süreçte; kemik kaynamaması sorunları ile karşılaşmak istemiyorsanız dikkat edecekleriniz;

  • elleriniz ile yük kaldırmayın, herhangi bir şey taşımamaya dikkat edin.
  • kalp ameliyatı sonrası yatış şeklinizin bir önemi yok. Tek dikkat etmeniz gereken nokta, hangi yatış pozisyonunda yatıyorsanız yatın; sırt bölgesini yastıklar ile destekleyin. Bu destekler sayesinde, göğüs kemiğinin farklı ve uygun olmayan açılarda hareketi engellenmiş olur. Özet olarak; kalp ameliyatı sonrası yatış şeklinizi siz istediğiniz ve rahat ettiğiniz şekilde ayarlayabilirsiniz. Bunun göğüs kemiğinin kaynamaması ile doğrudan bir bağlantısı yok.
  • kalp ameliyatı sonrası dönemde, kemik kaynaması açısından göğüs korsesi kullanılması, 1 – 1.5 aylık dönemde faydalı olmaktadır. Ben, hastalarıma, özellikle de şişman ve diyabetik (şeker hastalığı) olanlara kesinlikle önermekteyim.

9- Kalp ameliyatı sonrasında, yaklaşık olarak 4 – 6 hafta süre ile araba kullanmayınız.

Bu süre, yukarıda da bahsettiğim gibi göğüs kemiğinin kaynaması için gerekli olan süredir. Ayrıca, bu süre içerisinde basit bir trafik kazası ile göğüse alacağınız bir darbe ile göğüs kemiği stabilitesini de bozmuş olacaksınız.

Kalp ameliyatı sonrasında, elinizde, kolunuzda veya bacaklarınızda şişme olabilir. Bu durum, sık karşılaştığımız bir durum olup; genellikle ameliyat kesilerine bağlı olarak gelişen ve geçici olabilen bir durumdur. Benzer şekilde, bacaklarınızda; bypass için çıkarılan ve kullanılan toplardamarın eksikliğinde de bacaklarda geçici bir süre gözlenebilmektedir. Bacaklarızın yeni, tek toplardamarlı, düzene alışması biraz zaman alacaktır. Bu dönemde, şiş bacakları rahatlatmak adına yapabilecekleriniz;

  • bacaklarınızı kalp seviyesinden yukarıda tutunuz,
  • bacaklarınızdaki şişme ileri derecede ise ve yukarı kaldırmakla azalmıyorsa, doktorunuz tarafından verilen özel basınçlı çorap giyilebilir,

Hastaneden ayrılmadan hemen önce, doktorunuz tarafından size kalp ameliyatı sonrasında erken dönemde kullanacağınız ilaçlar ile ilgili bir reçete düzenlenip verilecektir. Bu reçetede, kullanacağınız ilaçlar ve kullanım zamanları size hemşireniz tarafından açıklanacaktır. Kullanacağınız ilaçlar ile ilgili sorularınız mevcutsa, lütfen hastaneden ayrılmadan sorunuz.

10- Kalp ameliyatı sonrasında, vücut ağırlığınızı yakından takip etmelisiniz.

Özellikle, hastaneden ayrıldıktan sonra ki dönemde, eğer vücut ağırlığınızda ilk 2 – 3 gün içerisinde aniden, 1.5 – 2.0 kilogram artış mevcutsa, hemen sizi ameliyat eden doktoru arayınız. Erken dönemde, gözlenen bu artış; fazla miktarda biriken ekstra sıvıya bağlı olabilir. Biriken sıvının fazlasının, kalbiniz için ekstra bir yük olabileceğini unutmayın.

11- Kalp ameliyatı sonrasında, kademeli olarak yaptığınız günlük aktiviteleri veya egzersizleri arttırmanız gerekmektedir.

Artan aktiviteler sayesinde, akciğerlerinizin tamamını kullanmaya başlayacaksınız. Bu her açıdan toplarlanma için oldukça önemli bir aşamadır. En önemlisi, bu sayede, ameliyat yaralarınız hızlı bir şekilde iyileşecektir.

12- Kalp ameliyatı sonrası erken dönemde, eğer yeteri kadar hareket etmezseniz, özellikle bacak toplardamarlarınızda pıhtı oluşma riski artmaktadır.

Bu durum ciddi bir durum olup, erken tedavi yapılmazsa, çok daha ciddi sorunlara neden olur. Bu nedenle, kalp ameliyatı sonrasında, düzenli yürüyüş mükemmel bir egzersizdir. Bu egzersizi, erken dönemde düzenli yapmak oldukça önemlidir. Egzersizleri, gün içerisine yaymak ve yorulduğunuzda bırakmak dikkat edilmesi gereken hususlardandır. Kalp ameliyatı sonrası yapmaya başladığınız bu düzenli egzersizleri; tek başınıza yapmamanız, egzersiz sırasında ailenizden birisinin yanınızda olması, herhangi bir olumsuz durum karşısında size yardımcı olabilecek birisinin olması açısından önemlidir. Bu egzersizler sırasında, merdiven çıkabilirsiniz. Unutmayın, yorulduğunuzda durmanız ve dinlenmeniz gerekmektedir.

13- Kalp ameliyatı sonrasında, yeni yaşantınızda yapacağınız değişiklikler nelerdir?

Kalp ameliyatı öncesinde, risk faktörlerinizi değerlendirirken, doktorunuz size kalp ameliyatı sonrasında yeni yaşantınızdaki yapılması zorunlu değişiklikler konusunda da bilgi vermiştir. Bu değişiklikler arasında; sigaranın bırakılması, sağlıksız beslenmeden uzaklaşılması, ve stressinizi arttırıcı durumlardan uzak durulması bulunmaktadır.

14- Kalp ameliyatı sonrasında, cinsel hayatım nasıl olmalı?

Kalp ameliyatı sonrası, cinsel hayat ile ilgili sorular ve durumlar sık olarak üzerinde durulmadan kapatılan konulardandır. Çoğu hasta, bu konulara değinmek istemez, veya düşünmeden taburcu olur hastaneden. Ancak, eğer doktorunuz tarafından size aksi belirtilmedikçe; genel bir kural olarak, kalp ameliyatı sonrasında, cinsel hayatınıza yaklaşık olarak 1.5 – 2 ay sonra başlayabilirsiniz. Bu sırada, göğüs kemiğinize dikkat etmeniz özellikle gerekmektedir. Cinsel açıdan kafanızda mevcut olan soruları, göz ardı etmek bir çözüm olmaz. Bu nedenle, bu konuda, mutlaka doktorunuz ile görüşünüz.

Evet, yazımın sonuna geldim. Kalp ameliyatı sonrası yeni hayatınız ile ilgili umarım size yeterli bilgiler verebildim. Ancak, bu konuda eminim sizin de sormak istedikleriniz vardır. Bana sorularınız için buradan ulaşabilirsiniz. Sorularınızı sormadan önce, lütfen bu yazımı okuyunuz.

Sağlıkla kalın…

Prof. Dr. Mehmet Ümit Ergenoğlu

p.s.: Yazı, kapak resmi www.dailymail.co.uk adresinden alınmıştır.

Bir Yanıt

  1. dilek

Cevap Yaz