Kalp Krizi ve Soğuk Hava

Kalp Krizi ve Soğuk Hava.

Soğuk havalar, geldi kapımıza. Kış; aslında kalp hastalarının en az yaz kadar, dikkat etmesi gereken bir dönem. Kalp hastalıklarının, soğuk havalarda tetiklendiği, hastaların bu dönemlerde daha risk altında oldukları bilimsel araştırmalar ile de kanıtlanmıştır.

Gelin, birlikte bu bağlantı ve risklerine bir göz atalım.

Kalp Krizi ve Soğuk Hava: Aralarında Bir Bağlantı Var Mı?

Kalp krizi ve soğuk hava arasındaki bağlantı yukarıda da dediğim gibi uzun zaman öncesine dayanıyor. O kadar ki, iskemik kalp hastalıklarının kışın, yaz aylarına göre daha da arttığının fark edilmesi tıp alanında prestijli bir dergi olan Circulation’da editöriyel bir yazı olarak girmiş. Yazının başlığı ilginç, o nedenle orijinal hali ile yazacağım; “The “Merry Christmas Coronary” and “Happy New Year Heart Attack” Phenomenon”. Bu yazıyı okumak isterseniz, bağlantısına buradan ulaşabilirsiniz. Yazıda, kış döneminde kalp damarlarına bağlı sorunların ve kalp krizi risklerinin artış nedenlerini şu şekilde özetlemiş.

1- Soğuk Havalarda, Tıbbi Yardım veya Hastane Gelişlerdeki Geçikme veya Yavaşlama

Soğuk havalarda, hava koşullarına bağlı olarak ulaşım zaman, zaman sorun halini alabilmektedir. Bu durum özellikle, yüksek riskli hastalığı bulunan ileri yaşlardaki kesimi olumsuz etkilemektedir. Çoğu zaman, önceden belirti verebilen kalp hastalığı bu dönemde zorunlu nedenle göz ardı edilebilmektedir.

2- Soğuk Havalarda, Özellikle Yolların Hava Koşullarına Bağlı Olarak Kapalı Kalabildiği Bölgelerde, Sağlık Kurum veya Merkezlerinde Kalp Hastalıkları Uzman ve Ekibinin Bulunmasının Güçlüğü

Uzun ve soğuk kış günlerinde ulaşımın ciddi sorun olabilmesinden dolayı; benzer şekilde sağlık hizmeti sunan kurum ve kuruluşlara sağlık ekibinin de ulaşabilmesi sorun olabilmektedir. Buna bağlı olarak, ciddi birçok hastalığın teşhisinin konulmasında zaman, zaman sorun yaşanabilmektedir.

3- Kışın Artmış Duygusal Stres

Kış dönemleri, birçok ailenin zorunlu olarak birlikte yaşadığı bir dönemdir. Köylerde, yaşayan anne ve babalar aile yanına ziyarete gelmekte, bir süre beraber yaşamaktadır. Ayrıca, bu dönemde olan tatillerde de beraberlikler artmaktadır. Artmış duygusal stres ile kalp hastalıklarının görülme oranı da artmaktadır.

4- Soğuk Havalarda, Kapalı Ortamlarda Kalma Oranının Artmasına Bağlı Olarak, Yeme – İçme Oranlarında Artış (tuz, yağ ve alkol)

Kışın, evde veya kapalı ortamlarda kalanlarda yeme – içme oranlarında belirgin bir artış olmaktadır. Özellikle, tüketilen yiyecekler ile alınan tuz ve yağ oranları belirgin olarak diğer dönemlere oranla kilo almamıza sebep olmaktadır.

5- Kışın Artmış Solunum Yolu Enfeksiyonları (grip)

Kış dönemi, enfeksiyon dönemidir. Kapalı ortamlarda daha fazla kalınması ve bu ortamlarda damlacık yolu ile yayılan enfeksiyonların daha kolay ve hızla yayılması nedeniyle riskli bir dönemdir. Özellikle, ileri yaşlarda enfeksiyonlara karşı duyarlı duruma gelinmektedir. Grip ve benzeri enfeksiyonlar hızlı bir şekilde, pnömoniye (zatürre) dönüşebilmektedir. Azalmış akciğer fonksiyonları ve oksijenasyon eksikliğine bağlı olarak kalp krizi geçirme riski artmaktadır.

6- Soğuk Havanın, Atardamarlar Üzerinde Damar Direncini Belirgin Oranda Arttırması, Koroner Spazm (daralma), Pıhtılaşma ve Pıhtı Oluşum Riskinin Artması

Soğuk hava, atardamarlar üzerinde damar daraltıcı bir etkiye sahiptir. Bunun sonucu olarak, kan akımı azalmakta, göreceli bir oksijensizlik oluşmaktadır. Bu durum bilinen bir kalp hastalığı olan kişide, kalp krizi riskini çok belirgin artmaktadır.

7- Gün Işığına Maruz Kalınan Zamanın Azalması

Kış döneminde, mevsimsel olarak daha az süre ile gün ışığına maruz kalınır. Gün ışığı ile kalp hastalıkları arasındaki ilişki tam olarak aydınlatılamamış olsa da yapılan bazı bilimsel çalışmalar doğrultusunda; gün ışığına yetersiz olarak maruz kalanlarda kan basınç değerlerinde ve kolesterol seviyelerinde bir artış olduğu gözlenmiştir. Bu durumlar, kalp krizi gelişmesi açısından riskli durumlara alt yapı hazırlamaktadır.

Kalp Hastasıysanız, Soğuk Havalarda Ne Yapmalısınız?

Bilinen bir kalp hastalığınız mevcutsa, size bazı önerilerim olacak. Lütfen bunları göz ardı etmeyin.

  1. Kalp hastalığınıza ait bulgu ve belirtileri hissettiğinizde veya saptadığınızda, hemen en yakın sağlık kuruluşuna gidiniz. Asla, gitmek için gecikmeyiniz.
  2. Soğuk kış dönemlerinde, gıdalarınıza dikkat ediniz. Azalmış hareket ve egzersiz nedeniyle kolay kilo alabileceğinizi unutmayınız. Bu nedenle, gıdalarla alınan tuz ve yağlara dikkat ediniz.
  3. Bu dönemde, dış ortamlarda ağır egzersiz yapmaktan sakınınız.
  4. Düzenli olarak uyuyunuz.
  5. Duygusal stresden uzak durunuz.
  6. Düzenli olarak kullandığınız ilaçlara dikkat ediniz. Olumsuz hava koşullarını da göz önüne alarak, gerekirse ilaçlarınızı yedekli olarak bulundurunuz.
  7. Sizi takip eden sağlık kuruluşu veya doktorunuz ile yakın temasta olunuz.
  8. Soğuk havalarda artan hava kirliliği nedeniyle, uyarı yapılan durumlarda dış ortamda bulunmayınız.
  9. Kış dönemi için, grip aşısı vurulmayı ihmal etmeyiniz. Özellikle, risk altında iseniz, sağlık kuruluşunda enfeksiyon hastalıkları veya aile hekiminize müracaat ediniz.

Eğer sizinde, bu konuda eklemek veya sormak istedikleriniz varsa, bana buradan ulaşabilirsiniz. Ancak, soru sormadan önce mutlaka bu yazıyı okuyunuz.

Sağlıkla kalın…

Prof. Dr. Mehmet Ümit Ergenoğlu

Resim: www.heart.org sitesinden alınmıştır.

Cevap Yaz