Kangren Nedir?

Kangren Nedir?

Merhaba. Size, kangren ile ilgili biraz bilgi vermek istiyorum. Kangren nedir, kangren hangi durumlarda karşımıza çıkıyor, kangren tedavisinde günümüzde uygulanan en son tedavi yöntemleri nelerdir? Bu ve bunlarla bağlantılı soruların yanıtını merak ediyorsanız; Kangren Nedir? yazısı tam size göre. Evet, hadi başlayalım…

Kangren Nedir?

Kangren, basit bir anlatımla atardamar tıkanıklığının en ileri şeklidir. Bulunduğu yere göre, doku veya dokuların; beslenmesini sağlayan tek veya birden fazla atardamarın herhangi bir nedenle tıkanması (genellikle ani) sonucunda canlılıklarını kaybetmesi ile karşımıza çıkan bir durumdur.

Her ne kadar, kangren aniden ortaya çıksa da; hastaların çoğunda daha öncesinde fark edilemeyen veya önemsenmeyen yakınmalar mevcuttur. Bunların en başında, bacaklarda özellikle baldır bölgesinde ortaya çıkan ağrı yer almaktadır.

Kangren Nedir: Kangren Neden Çok Önemlidir?

Kangren, ortaya çıktığı yer nedeniyle, oldukça ciddi sonuçlara neden olmaktadır. Bacak, bacak veya el parmakları kangrenin sık olarak karşımıza çıktığı yerlerdendir. Özellikle, son yıllarda kronik bir rahatsızlık olan periferik arter (atardamar) hastalıklarının artışına bağlı olarak, kangren görülme sıklığında da ciddi bir artış ile karşı karşıyayız.

Kangren geliştiğinde, genellikle ilgili vücut parçasının kaybedilme riski oldukça yüksektir. Bu nedenle, kangren tanısı konulduğunda, tedavisinin acilen planlanması gereken bir durumdur. Kangren tedavisi, adeta zamana karşı yapılan bir yarış gibidir.

Kangren Nedir ve Tipleri Nelerdir?

Kangrenin basit olarak iki tipi mevcuttur. İki tipinde, oluş neden ve mekanizmaları birbirinden farklıdır.

  1.  Kuru Kangren: Atardamarın aniden tıkanması ile karakterize bir durumdur. Kangren bölgesi, canlı dokudan oldukça belirgin bir çizgi ile ayrılır. Bu sınır veya çizgiye demarkasyon hattı adı verilir. Canlı ve ölü dokunun sınır bölgesi olarak kabul edilir. Kangren bölgesi, kuru kangren durumunda simsiyah haldedir.
  2. Yaş Kangren: Genellikle, kuru kangrenden oluşum mekanizması ile farklılık gösterir. Yaş kangren, sık olarak dolaşımın sınırda veya beslenmenin bozulduğu dokularda enfeksiyona ikincil olarak karşımıza çıkar. Basit bir cilt sıyrığı veya deri bütünlüğünü bozan bir durum, yaş kangrene neden olabilir. Bu durum, sık olarak şeker hastalarında karşımıza çıkmaktadır. Burada, tek bir atardamar tıkanmasından çok, kılcal seviyede birden fazla atardamarın birlikte tıkanması neden olmaktadır. Doku beslenmesinin bozulduğu bu durumda, enfeksiyona olan eğilimde belirgin oranda artmaktadır. Bu nedenle, özellikle şeker hastalarında diyabetik ayak (diyabetik ayak nedir?) çok hızla gelişmektedir.
Kangren nedir

Parmak Uçlarında Kangren (resim; 197. sayfa “Journal of the Medical Society of New Jersey” (1920) by Internet Archive Book Images on 1920-01-01 00:00:00 alıntıdır)

Kangren Nedenleri Nelerdir?

Kangren nedenleri çok farklıdır. Genellikle, atardamarları ilgilendiren hastalıkların en başında yer alan kronik tıkayıcı periferik arter hastalığı nedendir. Bu hastalığa bağlı olarak, bozulmuş olan atardamar içerisinde oluşan bir pıhtı veya plak rüptürü (yırtılması) nedenlerin en başında yer alır. Ancak, sanıldığının aksine her zaman atardamarın kendisi kangrene neden olmaz, bazen kalp ritm bozukluklarında ortaya çıkan küçük bir pıhtının, atardamar içerisinde ilerlemesi ve bacak atardamarını tıkaması ile de bacak kangreni ortaya çıkmaktadır.

Kangren nedenlerini sıralayacak olursak;

Kangren Nedenleri Arasında Karşımıza En Sık Hangileri Çıkıyor?

Kangren nedenleri arasında en sık; Diyabet, periferik damar hastalıkları ve pıhtı atması gözlenmektedir. Kangren ve nedenleri son yıllarda farklılık göstermiştir. Özellikle, dünyanın belli bölgelerinde ve toplumlarında farklılıklar gösterebilmektedir.

Kangren Nedeni Olarak Diyabet

Kangren nedenlerinde başlarda yer alan diyabet (şeker hastalığı) son yıllarda şişmanlığın (obezite) artışına paralel olarak artmıştır. Farkına varılamadığında veya geç farkına varıldığında çoğu zaman diyabet ve damar sorunları ciddi seviyelere ulaşmış olmaktadır. Diyabet ve en sık karşımıza çıkan sorunu olan diyabetik ayak ile ilgili olan yazımı okumanızı tavsiye ederim. Diyabete bağlı olarak gelişen kangren tedavisinde, erken tanı konulması ve bütüncül (holistik) yaklaşım çok önemlidir.

Diyabet, bacaklarda parmak uçlarında belirgin olan dolaşım bozukluğuna neden olur. Bu durum, parmak kılcal atardamarlarında daralmanın başlaması ile ortaya çıkar. Parmakların dolaşımını sağlayan ince yapıdaki atardamarların daralması veya tıkanması sonucunda diyabetik ayak adını verdiğimiz durum ortaya çıkar.

Şişmanlığın (obezite) eşlik ettiği diyabet durumlarında ayrıca, kasık – diz veya diz – ayak tabanı atardamarlarında da belirgin daralmalar veya tıkanma ile karşılaşırız. Bu durum, çoğu zaman erken belirti vermektedir. Yürümekle baldır bölgesinde ortaya çıkan ve kısa süreli dinlenme durumunda ortadan kalkan bacak ağrısı en erken belirtidir. Bu nedenle, diyabeti veya şişmanlığı olanların özellikle dikkat etmeleri gereken bir durumdur.

Kangren Nedeni Olarak Periferik Atardamar Hastalıkları

Periferik atardamar (arter) hastalıkları da, son yıllarda diyabet gibi artan oranda karşımıza çıkıyor. Az hareket etme, şişmanlık (obezite), sigara tüketimi ve uygunsuz beslenme kronik tıkayıcı periferik atardamar hastalıklarının oluşumunda etkili faktörlerin başında yer almaktadır.

Kronik periferik atardamar hastalıkları, uzun döneme yayılmış hastalıklardan olduğu için, diyabet gibi fark edilmeleri de güçtür. Ancak, belirtileri erken dönemde ortaya çıkmaktadır. Belirtilerin, diğer hastalıklar ile sıklıkla karışmasından dolayı çoğu zaman hastalar, farklı disiplinlere müracaat etmekte, hastalıkları için çözüm aramaktadırlar. Özellikle, risk altında bulunan hastalarımın erken tanı açısından uyanık olmalarını öneriyorum.

Kangren Nedeni Olarak Pıhtı Atması (Emboli)

Pıhtı atması, yukarıda saydığım nedenlere oranla daha az oranda da gözlense, kalp kökenli ritm bozukluklarına bağlı olarak karşımıza çıkmaktadır. Kalp kökenli ritm bozuklukları (aritmi) içerisinde atrial fibrillasyon sık karşımıza çıkan bir nedendir. Atrial fibrillasyon durumunda, kalbin üst tarafında bulunan kulakçık (atrium) düzensiz olarak, farklı odaklardan elektriksel aktivitelere neden olmaktadır. Bu aktivitelerin düzensiz olmasına bağlı olarak kulakçık içerisinde bulunan kan pıhtılaşmaktadır. Oluşan pıhtılardan da periferik dolaşıma küçük pıhtılar atılabilmektedir. Bu pıhtıların ulaştıkları bölgelere göre de klinik tablo ortaya çıkmaktadır. Eğer pıhtı, beyin dolaşımına atarsa; felç (strok) veya bacaklara atarsa; bacakta iskemi veya kangren gelişmektedir.

Evet, kangren nedir ile ilgili söylemek istediklerim şimdilik bu kadar. Kangren nedenlerinin her birisi kendi başına birer yazı konusu olacak nitelikte önemli hastalıklar. Bu konuda, blog içerisinde farklı yazılarım var. Konu ile ilgili detaylı bilgiye bu yazılardan ulaşabilirsiniz. Ancak, bu konu ile ilgili olarak bana sormak istedikleriniz varsa, bana buradan ulaşabilirsiniz. Ancak, sorunuzu sormadan önce lütfen bu yazıyı okuyunuz.

Sağlıkla kalın.

Doç. Dr. Mehmet Ümit Ergenoğlu

ps: Yazı görseli, www.millioneyez.com aracılığıyla, fotoğraf sanatçısı Carmit Hirsch‘ten alınmıştır.

Cevap Yaz