Karotis Anevrizması Nedir?

Karotis Anevrizması Nedir?

Atardamar sistemini ilgilendiren bir hastalıktan bahsedeceğim bu sefer. Karotis anevrizması, diğer adıyla karotid genişleme, boyun bölgesinde bulunan ve beyin beslenmesini sağlayan atardamarlarda karşımıza çıkan genişlemedir.

Karotis Anevrizması ile Karotid Genişleme Benzer Şeyler Mi?

Evet, her ikisi de yukarıda da bahsettiğim gibi, boynumuzun iki yanında yer alan kalpten çıkan aort damarının dallarından birisi, karotis (veya karotid) arterde ortaya çıkan genişlemedir. Aslında, daha önceki yazılarımda da bahsettiğim gibi, anevrizma veya balonlaşma; atardamar sistemi içerisinde farklı bölgelerde karşımıza çıkabilmektedir.

Karotis Anevrizması Neden Tehlikelidir?

Atardamarlar, yapıları gereği kan basıncına dayanıklı yapılardır. Toplardamarlardan yapısal olarak belirgin farklılıklar gösterirler. Bunların başında içlerindeki kan basıncına karşı direnç gösteren protein matriks yapısının bulunması gelir. Elastik duvar yapısı sayesinde; atardamarlar taşıdıkları kanı, duvarda oluşan kan basınç dalgası ile daha uç bölgelere iletirler.

Ancak, atardamar duvar yapısında genetik veya sonradan ortaya çıkmış (edinsel) nedenlerle zayıflama ortaya çıkarsa, aort damarının ilk dallarından olan karotis atardamarında genişleme ortaya çıkar. Bu duruma karotis anevrizması adı verilir. Karotis anevrizması, geliştiğinde artan kan basıncı nedeniyle yırtılma (veya rüptür) olasılığı mevcuttur.

Karotis anevrizması, kafa içerisinde veya kafa dışında karşımıza çıkabilir. Yırtılma veya rüptür; yaşamı tehdit eden bir durum olup, acilen tıbbi müdahale gerektirir.

Karotis Anevrizmasının Belirtileri Nelerdir?

Transient İskemik Atak (Geçici İskemik Atak)

Karotis anevrizması sıklıkla sekonder veya ikincil belirtiler ile karşımıza çıkar. Bunların başında Transient İskemik Atak (TIA) yer almaktadır. Bu durum aslında geçici bir felçtir. Zaten belirti ve bulgularıda felç (strok, inme) ile aynıdır. Bunlar sıklıkla; yüzde şekil bozukluğu, yorgunluk veya uykuya meyil, vücudun bir tarafında güçsüzlük, konuşma bozukluğu ve baş dönmesidir.

Transient İskemik Atak her ne kadar geçici bir durum olsa da; hastalar aslında kalıcı felç açısından yüksek risk altındadır. Bu nedenle, detaylı inceleme yapılması ve yakın takip gerektirirler.

Karotis Atardamarı Tıkanması

Karotis anevrizması; genişlemiş atardamar içerisinde pıhtı oluşumuna neden olabilir. Bunun en önemli nedeni, kan akım şeklinin anevrizmatik (genişlemiş) damarda bozulmasıdır. Toplardamar sisteminde olduğu gibi, pıhtı ciddi bir sorundur. Pıhtının, atardamarı tam veya kısmi tıkamasına bağlı olarak felç, beyin ölümü veya ölüm gerçekleşebilir. Bu konu ile ilgili olarak, şah damarı daralması başlıklı yazım da ilginizi çekebilir.

Şiddetli Başağrısı

karotis anevrizması

Karotis anevrizması, bazen ilk belirti olarak şiddetli baş ağrısı ile karşımıza çıkar. geralt / Pixabay

Aniden ve çok şiddetli başağrısının gözlenmesi, karotis anevrizmasının yırtıldığının (rüptüre olduğunun) belirtisidir. Çoğu hasta, daha önce böylesine şiddetli bir ağrı ile karşılaşmadığını belirtir. Bu açıdan, özellikle yüksek tansiyonu bulunan hastalarda, aniden ve oldukça şiddetli başağrısının gözlenmesi durumunda uyanık olmakta fayda vardır. Çoğu zaman bu şiddetli başağrısına bulantı veya kusma eşlik eder.

Yüzde Uyuşma, Ses Kısıklığı, Yutkunma Zorluğu

Karotis anevrizmasının yırtılmasına bağlı olarak ortaya çıkan kanama sonucunda, her zaman kanamaya bağlı olan bulgular gözlenmez. Bazen, karotis anevrizmasının kendisinin kitle etkisine bağlı olarak komşu sinirlere yapılan basının (kitle etkisi) bulguları karşımıza çıkar. Bunların en başında, yüzde herhangi bir bölgede uyuşma yer almaktadır. Ses kısıklığı veya yutkunma zorluğu diğer kafa içi sinirlerin basıya maruz kalmaları sonucunda gözlenmektedir.

Görme Bozukluğu

Karotis anevrizması, yırtıldığında (rüptüre olduğunda) sıklıkla ortaya çıkan kanamaya bağlı olarak görme bozukluğu, çift görme ve göz kürelerinin arkasında şiddetli ağrı gözlenir. Bu bulgular, durumun oldukça ciddi olduğunun ve tıbbi müdahalenin gerekliliğinin belirtisidir. Bu nedenle, daha kalıcı hasar oluşmadan, en kısa zamanda donanımlı bir sağlık kuruluşuna müracaat edilmesi oldukça önemlidir.

Karotis anevrizması ile ilgili biraz bilgi vermek istedim. Bu konu ile ilgili, merak ettikleriniz için bana, buradan ulaşabilirsiniz. Ancak, soru sormadan önce bu yazımı okuyunuz.

Sağlıkla kalın…

Doç. Dr. Mehmet Ümit Ergenoğlu

Cevap Yaz