Kol Toplardamar Tıkanıklığı Nedir?

Kol Toplardamar Tıkanıklığı Nedir?

Merhaba, konumuz, yine toplardamar. Ancak kol toplardamar tıkanıklığı ile ilgili biraz bilgi vermek istiyorum. Kol toplardamar tıkanıklığı veya kol toplardamar daralması çok sık olarak karşımıza çıkan bir durum olmasa da, tedavi edilmediğinde ciddi sorunlara neden olabilmektedir.

Kol toplardamar tıkanıklığı veya daralması; atardamar tıkanıklığı veya daralması ile karıştırılmamalıdır. Kol toplardamar tıkanıklığının nedenleri ve gelişim mekanizması, atardamar tıkanıklığı veya daralmasından tamamen farklıdır. Bunun sonucunda da tedavi yöntemleri de değişkenlik gösterir.

Kol toplardamar tıkanıklığına neden olan kan pıhtılaşması ile ilgili bilgi almak isterseniz, kan pıhtılaşması yazısı tam size göre.

Kol Toplardamar Tıkanıklığı Nedir?

Kol toplardamar tıkanıklığı veya daralması; kolda bulunan özellikle derin toplardamarların tıkanıklığı veya daralması ile ortaya çıkan bir durumdur. Aslında bu durumun benzeri, bacaklarımızda ortaya çıktığında biz bu duruma Derin Ven Trombozu (Bacak Derin Toplardamar Tıkanıklığı veya Daralması) adını vermekteyiz. İşte, bacaklarda ortaya çıkan bu durumun kollarımızda çıkmış haline, kol toplardamar tıkanıklığı veya daralması adını veririz.

kol toplardamar tıkanıklığı

Kol toplardamarı içerisinde, pıhtı görünümü – https://en.wikipedia.org/wiki/Thrombophlebitis

Kol toplardamar tıkanıklığı, kolumuzda derin toplardamarlar içerisinde olmalıdır. Eğer, bu durumun benzer bir şekli kolumuzda bulunan yüzeysel toplardamarlar içerisinde olursa (ki bu durum ile oldukça sık karşılaşmaktayız) buna tromboflebit (yüzeysel toplardamar iltihabı, tıkanması) adını vermekteyiz. Bu iki hastalık, her ne kadar birbirlerine benzer gibi algılansalarda, birbirlerinden tamamen farklıdırlar.

Kol Toplardamar Tıkanıklığı Kimlerde Gözlenir?

Kol toplardamar tıkanıklığı özellikle;

  • boyun veya kolda bulunan toplardamar içerisine kateter (plastik borucuk) yerleştirilen hastalarda,
  • boyun veya akciğer üst bölgesi kanserlerinde,
  • boyun veya akciğer üst bölgesine radyoterapi alan hastalarda,
  • kan pıhtılaşmasına eğilimi artmış hastalarda daha sık olarak karşımıza çıkar.

Kol Toplardamar Tıkanıklığı Belirtileri Nelerdir?

Kol toplardamar tıkanıklığı veya daralmasının erken belirtileri, şişme ve ağrıdır. Çoğu hastada, ağrı olmadan şişme ilk belirti olarak karşımıza çıkmaktadır. Kol toplardamarı içerisinde oluşan pıhtının toplardamarı tıkamasına bağlı olarak, önce derin ve daha sonra da yüzeysel toplardamarlarda genişleme ortaya çıkar. Bozulan toplardamar kan akımına bağlı olarak, yüzeysel toplardamarlar çok belirgin hale gelirler. Genellikle, olayın geliştiği kol şiş ve ödemlidir. Morluk görülebilir, ancak her zaman şart değildir.

Kol toplardamarı içerisinde oluşan pıhtının, bacaklarda ortaya çıkan derin ven trombozu durumunda olduğu gibi, derin toplardamar içerisinde oluşmasından dolayı bu pıhtının oluştuğu bölgeden kopması, kan akımı yolu ile akciğere doğru hareket etmesi ciddi bir durumdur. Bu durum akciğer embolisi (pulmoner emboli) olarak bilinir. Eğer, erken tedavi edilmezse ciddi solunum sıkıntısına neden olabilir, daha ileri durumlarda ise öldürücü olabilir.

Kol Toplardamar Tıkanıklığı

Kol toplardamar tıkanıklığı, ihmal edilmemesi gereken bir konudur. Photo by California Cow

Kol Toplardamar Tıkanıklığı Teşhisi Nasıl Konulur?

Kol toplardamar tıkanıklığı veya daralmasının tanısı, hemen her hastalıkta olduğu gibi öncelikle iyi bir hikaye ve fizik muayene ile konulur. Bu aşamalardan sonra, kesin tanı Venöz Doppler Ultrasonografi (Doppler Ultrasonografi, Dupleks, Renkli Ultrasonografi) ile konulur. Günümüzde, kalp ve özellikle damar cerrahisi ile ilgilenen hekimlerin muayenelerinde doppler ultrasonografi (Renkli Ultrason, Doppler Ultrasonografi) kullanım oranlarının artmasına bağlı olarak, kol toplardamar tıkanmasının erken dönemde saptanabilmesi daha yüksek oranda olabilmektedir. Kalp ve damar cerrahı tarafından, doppler ultrasonografi (Doppler Ultrasonografi, Renkli Ultrason) ile ön tanı konulduktan sonra, hasta radyoloji bölümüne ön bilgilendirme ile yönlendirilir. Radyolog tarafından yapılan inceleme sonucunda kesin tanısı konulur.

Kol toplardamar tıkanıklığının tanısı için venöz doppler ultrasonografi (Doppler Ultrasonografi, Renkli Ultrasonografi) çoğu zaman yeterli olabilmektedir. Tanı konusunda herhangi bir şüphe mevcut ise; bilgisayarlı tomografi (BT) veya manyetik rezonans görüntüleme (MR) eşliğinde yapılan venografi yapılabilmektedir.

Kol Toplardamar Tıkanıklığı Tedavisi Nasıl Yapılır?

Kol toplardamar tıkanıklığı veya daralmasının tedavisinde ilk aşama yaşam düzeni değişiklikleri ile başlar. Genellikle, olayın geliştiği kolun yukarıda tutulması istenen ilk şeydir. Bunun için özellikle, uyurken veya dinlenirken bir yastık ile kol yükseltilebilinir. Toplardamar kan akımını arttırıcı ufak egzersizler (örneğin, avuç içinde yumuşak bir top sıkmak) uygulanabilir.

Tedavinin ikinci ve belkide en önemli aşaması, kan sulandırıcı (pıhtı eritici) ilaçların kullanılmasıdır. Bu ilaçların benzerlerini bacak toplardamar tıkanıklığı (derin ven trombozu) durumunda da kullanmaktayız. Kan sulandırıcı ilaçların ağız yolu ile etkileşimi sağlanana dek, kan sulandırıcı iğne tedavisine gereksinim duyulmaktadır. Daha sonra kan sulandırıcı ilaçların ağız yolu ile alınan formları kullanılır.

Kan sulandırıcı ilaçların kullanımında akılda tutulması gereken ve özellikle hastalarıma tekrar, tekrar belirttiğim bir nokta; kan sulandırıcı ilaçlar oluşan veya oluşmuş pıhtıyı eritmekten daha çok yeni pıhtı oluşmasını engeller. Başka bir deyişle, kan sulandırıcı ilaçlar mevcut pıhtınızı doğrudan eritmez. Mevcut pıhtıyı eriten en önemli mekanizma, kendi vücudunuzdur. Bunun özellikle bilinmesi ve akılda tutulması oldukça önemlidir.

Kan sulandırıcı ilaçların yanı sıra, çok ilerlemiş hastalarda endovasküler (damar içerisinden kateter – plastik boru ilerletilmesi) yöntem ile de mevcut pıhtı eritelebilmekte veya aspire (emilmekte) edilmektedir. Ancak endovasküler tedavi yöntemlerinin uygulanabilmesi için kol toplardamar tıkanıklığı veya daralmasının erken teşhis edilmesi oldukça önemlidir. Bu tedavi yöntemine her hasta, her zaman uygun aday olamamaktadır. Bunun sonucunda da tedavi sonuçları bazen istenen düzeyde olmamaktadır.

Kol damar tıkanıklığı veya daralması nedeniyle tedavi edilen hastalara tedavileri sırasında, özel olarak ölçü alınarak tasarlanmış bası çorapları (kompresyon çorapları, varis çorabı) giydirilmesi erken dönemde tedavi başarısını olumlu yönde etkilemektedir.

Kol damar tıkanıklığı veya daralması konusu ile ilgili olarak size özet verebileceğim bilgiler şimdilik bu kadar. Bu konu ile ilgili veya başka konular ile ilgili olarak, bana buradan kolaylıkla ulaşabilir ve yanıtını merakla beklediğiniz soruyu sorabilirsiniz. Ancak, sorunuzu sormadan önce mutlaka bu yazıyı okuyunuz.

Sağlıkla kalın…

Prof. Dr. Mehmet Ümit Ergenoğlu

Cevap Yaz