Triküspit Kapak Hastalığı Nedir?

Triküspit Kapak Hastalığı Nedir?

Merhaba, size bugün, kalp kapaklarından birisi olan triküspit kapak hastalığı ve tedavi seçeneklerinden biraz bahsetmek istiyorum. Kapak hastalıkları içerisinde, çok sık olarak karşımıza çıkmasa da, sık olarak diğer kapak hastalıklarına eşlik eden bir durumdur triküspit kapak hastalığı.

Triküspit kapak hastalığı hakkında daha detaylı bilgi vermeden, basit olarak triküspit kapağın özelliklerinden bahsetmek istiyorum.

Triküspit Kapak Nerede Bulunur?

Triküspit kapak, sağ kalp boşluklarını; yani sağ atrium (kulakçık) ile sağ ventrikül (karınçık) bölümlerini ayıran, adından da anlaşılacağı gibi 3 kapakçıklı bir yapıdır. Diğer, kalp kapakları gibi görevi; kalp içerisinde bulunan kanın tek bir yönde (sağ atrium’dan, sağ ventrikül’e doğru) akışının sağlamaktır.

Bazı durumlarda, triküspit kapak tam olarak fonksiyonunu yapamaz, bu duruma “triküspit kapak hastalığı” adı verilir. Triküspit kapak hastalığı, diğer kalp kapak hastalıklarına oranla, daha seyrek olarak karşımıza çıkar.

Triküspit Kapak Hastalığının Tipleri Nelerdir?

Triküspit kapak hastalığı, iki temel başlık içerisinde incelenir. Bunlardan birincisi; “triküspit darlığı (stenozu)”, diğeri ise “triküspit yetmezliği (kaçağı)” dır.

Triküspit Darlığı (stenozu) Nedir?

Triküspit darlığı durumunda; triküspit kapakta ortaya çıkan daralma (kireçlenme) nedeni ile geçen kan miktarında azalma gözlenir. Hastalık nedeniyle, ortaya çıkan kireçlenmeye bağlı olarak; triküspit kapağın kapakçıkları tam olarak açılıp – kapanamaz, bir başka deyişle normal görevini yapamaz. Zaman içerisinde, hastalığın da ilerlemesi sonucunda kapak içerisinden geçen kan miktarı da azalacaktır.

Triküspit Yetmezliği Nedir?

Triküspit yetmezliği, tirküspit kapak hastalığının ikinci tipi olup, triküspit darlığından farklı bir klinik durumdur. Triküspit yetmezliği (veya yetersizliği) durumunda; triküspit kapağın kapakçıkları, tam ve uyumlu bir şekilde kapanamadığı için, triküspit kapak içerisinden kan kaçışı (geri yönde, kulakçığa doğru) gözlenir. Daha önceden de bahsettiğim gibi, normal olarak triküspit kapak kanın tek yönde akmasını düzenlerken, bu durumda görevini tam olarak yapamaz, kanın geri kaçışına engel olamaz. Kalp zaman içerisinde, zor koşullar altında, daha fazla çalışmak zorunda kalır.

Triküspit Kapak Hastalığı Tedavi Seçenekleri Nelerdir?

Triküspit kapak hastalığının tedavi seçenekleri, diğer kalp kapak hastalıklarında olduğu gibi hastalığın şiddeti ile bğlantılı olarak, tıbbi (medikal) ve cerrahi olmak üzere ikiye ayrılır.

Triküspit Kapak Hastalığının Tıbbi Tedavisi Nedir, Nasıl Yapılır?

Triküspit kapak hastalığının tıbbi tedavisi, özellikle hafif derecede triküspit kapak hastalığı bulunan hastalara uygulanmaktadır. Sık olarak, kalp atış hızını düzenleyen ve idrar söktürücü ilaçlar ile yapılmaktadır.

Triküspit Kapak Hastalığının Cerrahi Tedavisi Nedir, Nasıl Uygulanır?

Triküspit kapak hastalığının cerrahi tedavisinde her ne kadar seçenekler sınırlı da olsa, triküspit kapak hastalığının ilerlemiş olduğu hastalara uygulanan bir yöntemdir. Kardiyoloji bölümü tarafından yapılan triküspit kapağın ekokardiyografik incelemesinde, bu kapağın ileri derecede hastalıklı olması durumunda triküspit kapak cerrahisi uygulanır. Triküspit kapak cerrahi tedavisinin, kalp fonksiyonları bozulmadan, erken ve uygun dönemde yapılması uzun dönem sonuçların yüz güldürücü ve etkili olması açısından oldukça önemlidir.

Trüküspit Kapak Cerrahisinde, Tedavi Seçenekleri Nelerdir?

Triküspit kapak hastalığının cerrahi olarak tedavisinde, tedavi seçenekleri arasında;

  • triküspit kapak onarımı (tamiri),
  • triküspit kapak replasmanı (değiştirilmesi) bulunmaktadır.
Triküspit Kapak Hastalığı

Triküspit Kapak Hastalığı Tedavisinde De-Vega Annüloplastisi

Diğer kalp kapak hastalıklarında olduğu gibi, triküspit kapak hastalığının cerrahi tedavi seçenekleri içerisinde, triküspit kapak onarımı (tamiri) öncelikli olarak tercih edilmelidir. Triküspit kapak onarımında, triküspit kapak tamamen çıkarılıp, protez (yapay) kapak ile değiştirilmediği, bir başka deyişle kendi kapağınız korunarak, iyileştirilerek tedavi gerçekleştirildiği için, iyileşme ve bunun uzun dönem sonuçları daha iyi olmaktadır. Bu yöntem ile tedavi, kalp cerrahlarının öncelikli olarak tercih ettikleri yöntemdir.

Triküspit Kapak Hastalığının Cerrahi Tedavisinde, Triküspit Kapak Onarımının (tamirinin) Avantajları Nelerdir?

Yukarıda da bahsettiğim gibi, triküspit kapak hastalığının cerrahi olarak tedavisinde, triküspit kapak onarımının avantajları bulunmaktadır. Bunları sıralayacak olursak;

  • uzun dönem yaşam,
  • triküspit kapak replasmanı (değiştirilmesi) sonuçlarına göre daha iyi sonuçların saptanması,
  • felç veya enfeksiyon gibi komplikasyon oranlarının daha düşük olması,
  • kan sulandırıcı (kumadin veya benzeri kan sulandırıcı ilaçlar) kullanımın kısa süreli olması veya daha sonra tamamen kesilmesi gibi faktörler bulunmaktadır.

Sayılan bu faktörler; triküspit kapağın tamamen çıkarılmadan (değiştirilmeden), kendi kapakçıklarının özel teknikler ile tamir edilmesine bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Kalp içerisinde, belirgin bir hasar yapılmadığı ve triküspit kapak adeta korunduğu için de, yaşam boyu Kumadin veya benzeri kan sulandırıcıların kullanılmasına da gerek kalmamaktadır. Tersine bir durum olarak, triküspit kalp kapağının, protez (yapay) kapak ile değişitirildiği durumlarda, felç riskini azaltabilmek için yaşam boyu Kumadin veya benzeri kan sulandırıcı ilaçların kullanımı gereklidir.

Triküspit Kapak Hastalığı Cerrahi Tedavisinden Sonra Ne Olacak?

Genellikle triküspit kapak cerrahi tedavisi uygulanan hastalar; hastanede ortalama 5 – 6 gün süre kalırlar. Bu sürenin sonunda ise, ilaç tedavisi düzenlenerek bu aşamadan sonraki tedavilerine evde devam edilmek üzere taburcu edilirler. Hastaların günlük aktivitelerini yapabilme süreleri değişkenlik gösterse de; ortalama 3 ay gibi bir süre içerisinde normal günlük rutin hayatlarına dönerler. Bu sürenin sonunda, genellikle triküspit kapak hastalığından önceki durumunuza dönmüş olursunuz. Yapılan bilimsel çalışmalar ve istatistiksel sonuçlara göre; triküspit kapağın onarıldığı (tamir edildiği) hastaların %95’inde, yaklaşık 15 – 20 yıl süresince triküspit kapak için herhangi ikincil bir girişime gerek duyulmamaktadır.

Triküspit Kapak Onarımı (tamiri) Yöntemi

Triküspit kapak onarımı veya tamiri; belirli teknikleri gerektiren, özellikli bir yöntemdir. Triküspit kapak onarımı; bu konuda tecrübeli kişi ve merkezlerce yapıldığında uzun dönem sonuçları da yüz güldürücü olmaktadır.

Triküspit kapak onarımı (tamiri), kalp boşluklarının içerisine girişim gerektirdiği için; tamamen kalbin durdurulması, kalp içerisindeki kanın kalp – akciğer makinası yardımıyla tamamen boşaltılmasını gerektirir. Bu nedenle, bahsettiğim gibi kalp – akciğer makinası (pompası) yardımıyla yapılmaktadır. Triküspit kapak onarımı sırasında, bir diğer deyişle, ameliyat sırasında transözafajial ekokardiyografi yapılarak, yapılan triküspit kapak onarımının değerlendirilmesi de gerçekleştirilir. Triküspit kapak hastalığının önceki sonuçları ile, kapak onarımı sonrasında ortaya çıkan durum detaylı olarak karşılaştırılır. Triküspit kapak hastalığının durumuna bağlı olarak, kalp cerrahisi uzmanı, farklı cerrahi teknikleri kullanarak ve kalp – akciğer makinası desteğinde, triküspit kapağınızın kapakçıklarını onarabilir, triküspit kapağın yeniden fonksiyonel hale gelmesini sağlar.

Triküspit Kapak Onarımı İçin Sıklıkla Kullanılan Cerrahi Yöntemler Nelerdir?

Triküspit kapak onarımı veya tamirinde kullanılan cerrahi yöntemler, farklılıklar gösterse de; temel olarak iki başlık altında toplanır. Bunlar;

  • triküspit kapak annüloplastisi
  • triküspit kapak, kapakçıklarının yama ile tedavisi

Triküspit Kapak Onarımında, Triküspit Annüloplastisi Yöntemi Hakkında Bilgi Verir Misiniz?

Triküspit kapak onarımı için kullanılan, triküspit kapak annüloplastisi yöntemi biinen eski yöntemlerden birisidir. Zaman içerisinde, teknik farklılıklar göstererek gelişse de yöntemin esası pek değişim göstermemiştir.

Triküspit kapak annüloplasti yönteminde, doku veya sentetik madde temelli bir halka ile, triküspit kapağın üzerine yerleştiği annulus (diğer adıyla halka) dışarıdan güçlendirilir. Bu sayede, triküspit kapak içerisinde bulunan 3 adet kapakçık desteklenir, fonksiyonlarını tam ve kusursuz olarak yapmaları sağlanır. Bir başka deyişle bu yöntem, triküspit kapağın aslında olması gereken şeklini sağlayan bir yöntem olarak değerlendirilir. Bu sayede, triküspit kapak normal, eski haline döner. Yapılan bilimsel çalışmalar, bu yöntemin uzun dönem sonuçlarının da iyi olduğunu, triküspit kapağın fonksiyonel olarak yapısını da uzun süre koruyabildiğini ortaya koymuştur.

Triküspit Kapak Hastalığı

Triküspit Kapak Prostetik Ringi

Triküspit Kapak, Kapakçık Yama Tekniği Nedir, Bilgi Verir Misiniz?

Triküspit kapağın hastalıkları farklı nedenlere bağlı olabilir. Bu nedenle, triküspit annüloplasti yöntemi her zaman tek başına yeterli olmayabilir. Triküspit kapak, kapakçık yama yöntemi de özellikle, triküspit kapağın ileri derecede yetersizliğinin bulunduğu durumlarda kullanılabilen bir tekniktir. Bu teknikte, triküspit kapak yetersizliği bir perikard yama (kalbin dış zarı) ile onarılırak kapatılır. Daha sonra, triküspit kapak annülüsü (halkası) güçlendirilmesi amacıyla da daha önce anlattığım triküspit kapak annüloplastisi yöntemi hastaya uygulanır. Burada da gördüğümüz gibi, farklı iki teknik ile triküspit kapak onarımı başarılı bir şekilde yapılmış olur.

Triküspit Kapak Replasmanı (triküspit kapak değişimi) Nedir, Ne zaman Uygulanır?

Triküspit kapak onarımı hastaların çoğunda başarılı olan bir yöntem olsa da, bazı hasta ve durumlarda triküspit kapağın onarımı mümkün olamamaktadır. Böyle durumlarda, triküspit kapağın değiştirilmesi gerekmektedir. Bu durum sık olarak karşımıza çıkan bir durum değildir.

Triküspit kapak replasmanı (triküspit kapak değiştirilmesi) durumunda; kalp – akciğer makinası desteğinde, kalp içerisinde yerleşmiş olan ve fonksiyonel olarak görevini tam olarak yapamayan triküspit kapağınız, cerrahi teknikler yardımı ile çıkarılır, yerine ise biyolojik veya metal protez kapak takılır. Biyolojik kapaklar, sıklıkla domuz veya sığır kalp dış zarlarından (perikard) yapılırlar. Vücudumuza yerleştirilen diğer protezler gibi bir ömürleri olup, ortalama olarak 15 – 20 yıl fonksiyonlarını yapabilirler. Bu kapaklarda, kan sulandırıcı bir ilaç olan Kumadin (Coumadin) kullanım gerekliliği de belli bir sürenin sonunda ortadan kalkabilmektedir.

Triküspit kapak replasmanı için kullanılan metal kapaklar, kapak halkasının polyester örgü ile kaplandığı ve kapakçıkların ise karbon yapıda olduğu protezlerdir. Metal kalp kapakları, biyolojik kalp kapaklarına oranla daha uzun süre dayanırlar. Ancak, yaşam boyu pıhtı oluşumu ve felç riskini azaltabilmek için kan sulandırıcı ilaç (Kumadin – Comuadin) kullanımı gerektirirler. Kan sulandırıcı ilaçlar ile ilgili yazdığım bu yazımı (kan pıhtılaşması hakkında bilmeniz gerekenler) ve bunu (kumadin alternatifi yeni nesil kan sulandırıcılar) mutlaka okumanızı tavsiye ederim.

Kliniğimizde, kalp kapak hastalıklarına yaklaşımımız, multi-disipliner olarak yapılmakta, kardiyoloji ve kalp – damar cerrahisi birlikte tedavi yöntemleri belirlenmektedir. Bu durum, kalp takımı anlayışımızın temelini oluşturmaktadır.

Triküspit kapak hastalığı ve güncel tedavi yöntemleri ile ilgili olarak size aktarmak istediklerim her ne kadar bu kadar değilse de; konunun daha fazla uzamaması için burada noktalıyorum. Ancak, sizin kalp sağlığı ve kapak hastalıkları ile ilgili olarak sormak istedikleriniz varsa, bana sorularınız için buradan adresinden ulaşabilirsiniz. Ancak, sorunuzu sormadan önce lütfen bu yazıyı okuyunuz.

Sağlıkla kalın…

Doç. Dr. Mehmet Ümit Ergenoğlu

p.s.: Kapak görseli, www.freeimages.com ve yazı içi görseli ise; buradan ve buradan alınmıştır.

Cevap Yaz