Varis için Yanlış Ameliyat

Bugün, yazım yine varis ameliyatı ile ilgili. Bu sefer, bu sene başında The Huffington Post’ta yayınlanmış bir yazı üzerine konuşmak istiyorum. Varis için yanlış ameliyat; son yıllarda kadınların karşısına çıkan bir durum.

Varis, blog’da da farklı yazılarımda belirttiğim gibi, tek bir faktöre bağlı olarak gelişmemektedir. Ergenlik döneminde genellikle başlayan bir sürecin aslında yaşantımızın 30’lu yıllarda belirgin hale gelmesi olayına ben benzetiyorum bu durumu çoğunlukla.

Yazım, aslında blog içinde bahsettiğim bir yazı ile yakın ilgili. Vulvar ya da vajinal varisler hakkında bir yazı yazmıştım (ilgilenirseniz, yazıma buradan (vulvar varisler) ulaşabilirsiniz). Bu yazı ile bağlantılı yapılan çalışmaların sonuçlarını paylaşmak istiyorum sizlerle. Aslında, bağlantılı yazımda da belirttiğim durum gibi, bu yazı da daha çok kadın hastalarımı ilgilendiriyor (bu erkek hastalarımın, şu an sitemi terk etmesi anlamına gelmiyor, erkeklerin de ilgisini çekecek yazılarım mevcut, buradan (varis ve varikosel) ulaşabilirsiniz).

Varis için yanlış ameliyat: Neden Kadınlar?

varis için yanlış ameliyatGelelim yazıya. Yaklaşık, 7 kadından birisinin yanlış varis operasyonu olduğu ile ilgili bir çalışma bu. Durum, doğum yapmış kadınlarda ise daha da kötüleşiyor, bu oran 5 kadından, birisine çıkıyor. Yani, oran %20 civarında. Çok yüksek bir oran bu. Bu durumun en önemli nedeni, pelvik bölge adıni adlandırdığımız bölgede (vulva, vajen, uyluk – kasık bölgesi iç tarafı) ortaya çıkan varis veya genişlemiş, eğri – büğrü toplardamarları (pelvik venöz konjesyon, pelvik venöz konjesyon sendromu) göz ardı etmemizden kaynaklanıyor. Bu durum, bu konuda yeterli oranda bilgi sahibi olmamış hastalarımızın sorunu olmaktan daha ziyade, bu konularla içli – dışlı olan, kadın ve doğum hastalıklarını da doğrudan ilgilendirmektedir. Bu bölgede, ortaya çıkan değişikliklerin nedenleri, ve nasıl oluştukları konusu hakkında yeterli bilgi ve ilgiye gereksinim var belki de.

Genellikle, pelvik varisler veya pelvik venler (toplardamarlar) gebelik (hamilelik) sırasında ortaya çıkıyorlar. Gebelik sürecinin ilk 3 ayı (ilk trimestr) içerisinde beliriyorlar. Bunun en önemli nedeni, östrojen ve progesteron hormonlarının yüksek seviyede olmasıyla yakın ilgilidir. Daha sonra, en büyük boyuta geldikleri dönem ise, gebeliğin son 3 ayı (son trimestr) oluyor. Doğuma ve hatta doğum sonrasına dek bu bölgede varisleri genellikle görüyoruz. Aslında, görmüyoruz desem daha doğru. Maalesef, toplumsal yapımızdan dolayı, ben bunların hiç birisini doğrudan göremiyorum. Çoğu zaman, kadın doğum uzmanı meslektaşlarımın yönlendirilmesi ile bana gelen hastalarımda görüyorum, daha doğrusu gördürülüyorum. varis için yanlış ameliyat

Gebelik sırasında gelişen bu varisler, doğum sonrasında yavaş, yavaş ortadan kayboluyorlar. Ancak, çoğu tamamen ortadan kaybolmuyor, deri altında elle hissedilir halde oluyorlar. İşte, kritik nokta burada !!!!.

Şimdi, pelvik bölgede varisi gelişmiş, doğum sonrasında ise bu varisli damarları eskiye oranla oldukça inmiş bir hasta, bir kalp ve damar cerrahisi uzmanına ilk kez muayene olduğunda, genellikle her iki bacağın toplardamar doppler ultrasonografisi (venöz doppler ultrasonografi, duplex ultrasonografi veya doppler ultrasonografi) yapılmaktadır veya bir radyoloji merkezinde radyoloji uzmanına yaptırılmaktadır. İşte, sadece bacaklara yoğunlaşmış bir şekilde yapılan bu inceleme ile, aslında pelvik bölgede gelişmiş olan varisler göz ardı edilmektedir. Çalışmalarını, her zaman yakından takip ettiğim bir meslektaşım olan Dr. Whiteley ve arkadaşlarının yakın zamanda yaptıkları bir çalışmanın sonucu, pelvik varislerin tam ve doğru olarak teşhis edilememelerinin kadınlarda artan oranda tekrarlayan varislerin en önemli gözlenme nedeni ortaya koymuştur. Eğer ilginizi çekerse, bu araştırmaya buradan ulaşabilirsiniz.

Pelvik bölgede ortaya çıkan varislerin, tanısı aslında, hastanın verdiği öykünün içinde gizlidir. İlk belirtilerin ortaya çıktığı dönem, sonra daha da yoğunlaştığı dönemler hakkında muayene eden hekime bilgi verilmesi sayesinde tanı kolaylıkla konulabilir. Ancak, tanı konusunda en doğru uygulama bu hastalara, uygun zamanda hemen transvajinal doppler ultrasonografi tetkinin yapılmasıdır. Bu uygulama, aslında kadın hastaların pek yabancı olmadığı ve kadın – doğum uzmanları tarafından da muayeneleri sırasında yapılabilen bir uygulamadır.

Varis için yanlış ameliyat: Önlenebilir Mi?

Bu detaylı bilgileri verdikten sonra, son olarak pelvik varislerin tedavisinden de kısaca bahsetmek istiyorum. Çünkü, çoğu kadın hastam bu soruyu bana soruyor. Pelvik varislerin, transvajinal doppler ultrasonografi tetkiki ile pelvik bölgede bulunan toplardamarlardaki kaçağa bağlı olduğu tesbit edildikten sonra, pelvik toplardamarların (kaçak bulunan) embolizasyonu işlemi ile tedavisi yapılabilmektedir. Cerrahi bir işlem olmayıp, lokal anestezi altında, radyolojik cihazların bulunduğu ameliyathaneye benzer ortamlarda başarılı bir şekilde yapılmaktadır.

Dikkatli bir öykü, ayrıntılı bir fizik muayene ve tamamlayıcı bir tetkik olan transvajinal doppler ultrasonografi ile pelvik bölgedeki varislerin saptanması günümüz şartlarında çok zor değildir. Bu sayede, kadınlarda %20’lere dek çıkan tekrarlayan varislerin (varis tekrarlar mı?) tekrarlaması ve bu hastaların yeniden varis operayonu olması da önlenmiş olacaktır.

Varis için yanlış ameliyat konusundan bahsettim bu yazıda. Eğer, sizin de varis, ve damar sağlığınız ile ilgili sormak istedikleriniz varsa, bana buradan ulaşabilirsiniz. Ancak, sorunuzu sormadan önce lütfen bu yazımı okuyunuz.

Sağlıkla kalın…

Doç. Dr. Mehmet Ümit Ergenoğlu

Cevap Yaz