Varis ve Beslenme: Varisi Kötüleştiren Besinler

Varis ve Beslenme

Fark ettim ki, varis ve beslenme ile ilgili bir yazı yazmamışım. Hemen, bildiklerimi bir toparlayayım dedim. Keyifli okumalar.

Varis, 50 yaş üzerinde her iki kişiden birisini etkileyen bir hastalıktır. Diğer hastalıklara oranla sağlığımızı ciddi olarak etkilememekle beraber, çoğu zaman ağrı veya görsel bozulmalara ile beraber seyreder. Genellikle bir kez başladıktan sonra önlenmesi oldukça zor olmakla beraber, sağlıklı bir diyet ve yaşam tarzındaki değişimle beraber sorunsuz bir yaşam sürdürülebilinir. Belli başlı besinlerden uzak durma ile hem varis oluşumu hem de mevcut olan varisin daha da kötüye gitmesi önlenebilmektedir.

Varis Neden Olur?

Varislerin nasıl oluştuğunu anlamak için, kan dolaşımı hakkında biraz bilgi sahibi olmak gerekir. Dolaşım sistemi, kalp, atardamarlar, toplardamarlar, ve kapiller sistemden oluşmuştur. Atardamarlar, kanı kalpten alarak dokulara, hücrelere taşımaktadır. Toplardamarlar ise tersine, hücrelerden, dokulardan kanı alarak kalbe geri getirmektedirler. Toplardamarlar, atardamarlara göre yapılarında daha az kas dokusu içerdiği için bu görevi atardamarlara göre daha zor bir şekilde yapmaktadırlar. Toplardamarların içerisinde, ayrıca içlerindeki kanın yerçekimi nedeniyle geri akışını engelleyen kapakçıklar bulunmaktadır. Bu kapakçıklar aslında bir nevi tek-yönlü kapakçık mekanizmasıdırlar. Toplardamarların içerisindeki kanın dolaşımı, çevrelerini saran kas dokusunun düzenli kasılması ile olmaktadır. Baldır bölgesinde bulunan bu kas kitlesine baldır kas pompası adı da verilmektedir.

Bazen, toplardamarların içerisindeki kapakçıkların yapısında bozulma meydana gelir. Bunun sonucunda da, kan yerçekimi nedeniyle bacak toplardamarları içerisinde ayak tabanına doğru geri akmaya başlar. Toplardamar içerisinde kan birikmeye başlar, daha sonra da artmış basınca dayanamayan toplardamarlar eğri-büğrü bir hal almaya başlar. Bu duruma varis adı verilir.

Varis ve Beslenme: Tuz ve Tuzlu Gıdalar Varis Nedeni Mi?

Sağlıklı bir yetişkin vücudunda yaklaşık 5 litre kan bulunmaktadır. Bu miktar, yediğimiz besinlere bağlı olarak ufak değişiklikler gösterebimektedir. İnsan vücudunda biyokimyasal reaksiyonların sağlıklı bir şekilde sürebilmesi için, belli miktarda sodyum ve potasyum’a gereksinim duyulur. Eğer, aşırı miktarda sodyum alırsak, vücudumuz sodyum’u belli konsantrasyona indirebilmek için, su tutmaya (suyu atmamaya) başlar. Tersine, eğer fazla miktarda potasyum alırsak, yeterli konsantrasyona gelebilmek için vücudumuz böbrekler aracılığı ile suyu idrar içerisinde atar.

Vücudumuz, sodyum fazlası veya potasyum eksikliğine bağlı olarak su tutmaya (suyu atmamaya) başladığında, dolaşan kan hacminde kısa süreli bir artış gelişir. İşte, bu artış toplardamarlar ve kapakçıklarında aşırı bir basınca neden olur. Yüksek sodyumlu veya düşük potasyumlu beslenmeye maruz kalanlarda su tutulması nedeniyle varis gelişmesi daha yüksek oranda olmaktadır.

varis ve beslenme

Tuzlu beslenme, venöz yetmezlik ve varis hastaları için ciddi bir sorundur. WikimediaImages / Pixabay

Yüksek tuz içeren herhangi bir besin, vücudumuzda su tutulmasına (birikmesine) neden olur. Bu durum daha sık olarak, konserve gıdalarda, pizza, sosis, salata sosları, makarna sosları, soya sosu, turşu, tuzu çıkarılmadan yenen zeytin ve peynir, kavrulmuş ve tuzlanmış kuruyemişler, cips ve benzeri atıştırmalıklar gibi besinleri daha fazla miktarda tüketenlerde karşımıza çıkmaktadır. Bir diğer kötü alışkanlıkta, yenilen yemeğin tadına bakmadan tuz atılması durumudur.

Şeker ve basit karbonhidratlarda vücudumuzda su tutulmasına neden olmaktadır. Şeker ve basit karbonhidratları içeren besinlerin alınmasında, kan dolaşımına pankreas tarafından aşırı miktarda insulin hormonu salınır. İnsulin, şekerin hücreler tarafından enerji olarak kullanılmasını sağlayan hormondur. İnsulin aynı zamanda vücudumuzdan, sodyumun atılımını engellemektedir. Bunun sonucunda da vücudumuzda sodyum miktarı artar, su birikmeye (ödem) başlar. Benzer nedenlerden dolayı, yüksek oranda şeker içeren alkolden veya meyva sularından da bu nedenle uzak durmak varisleri olan hastalar için oldukça önemlidir.

Eğer sizinde varisiniz varsa, yüksek oranda lif ve potasyum içeren besinlerin tüketmeniz daha doğru olacaktır. Benzer şekilde, şeker ve tuz oranları düşük besinlerin alınması varise bağlı yakınmaların azalması açısından oldukça önemlidir. Varis ve beslenme konusunu iyi kavrayarak ve gerekli düzenlemeleri sağlayarak, ileride gelişebilecek kötü durumlardan kendinizi korumak elinizde.

Eğer, sizin de varis, ve damar sağlığınız ile ilgili sormak istedikleriniz varsa, bana buradan ulaşabilirsiniz. Ancak, sorunuzu sormadan önce lütfen bu yazıyı okuyunuz.

Sağlıkla kalın…

Doç. Dr. Mehmet Ümit Ergenoğlu

Cevap Yaz