Venöz Doppler Ultrasonografi

Venöz Doppler Ultrasonografi Nedir?

Merhaba, yeni yazım ile yine burada, karşınızdayım. Bu sefer, toplardamar (venöz) hastalıklarının teşhisinin olmazsa, olmazı olan venöz doppler ultrasonografi (dupleks taraması, doppler, renkli doppler) ile ilgili sık sorulan bazı soruları ve yanıtlarını derledim. Keyifli okumalar diliyorum.

1- Venöz Doppler ultrasonografi ile dupleks ultrasonografi aynı şey mi?

Kafanız karışmasın, venöz doppler ultrasonografi ile dupleks ultrasonografi aynı şeyi ifade etmektedir. Hatta, çoğu zaman damar hastalıkları ve cerrahisi ile ilgilenen meslektaşlarım, kısaca doppler olarak adlandırmaktadırlar bu teşhis yöntemini.

2- Venöz Doppler Ultrasonografi nedir?

Venöz doppler ultrasonografi bir teşhis yöntemidir. Bu yöntem, yüksek frekanslı ses dalgalarını inceleme aracı olarak kullanmaktadır. Bu sayede, sadece venöz (toplardamar) yapıları değil, aynı zamanda arteryel (atardamar) yapıları da gerçek zamanlı ve detaylı inceleme imkanı sağlamaktadır.

Günümüzde, teşhis yöntemlerinin eskiye göre daha kolay ulaşılabilir olması ve yöntemlerdeki gelişmelere de bağlı olarak doppler ultrasonografik inceleme, hem radyoloji uzmanı hem de konusunda uzmanlaşmış, damar hastalıkları uzmanı (kalp ve damar cerrahı) tarafından yapılabilmektedir.

Venöz Doppler Ultrasonografi

Venöz Doppler Ultrasonografi radyasyon gerektirmeyen bir yöntemdir.

3- Hamileyim, venöz doppler ultrasonografik inceleme yaptırmam konusunda endişelerim var, bu konuda beni aydınlatır mısınız?

Venöz doppler ultrasonografik incelemede, özel olarak tasarlanmış bir cihaz tarafından üretilen insan kulağının duyamacağı ses dalgaları kullanılmaktadır. Özel olarak yaratılmış ve programlanmış ses dalgalarının damarlar içerisinde hareket hızı ve özellikleri incelenmektedir. Venöz doppler ultrasonografik inceleme sırasında, radyasyon veya iyonize ışın alma durumunuz söz konusu değildir. Bu açıdan baktığınızda özellikle hamileler için, venöz doppler ultrasonografi güvenli bir yöntem olarak değerlendirilir. Ancak, ben yine de özellikle gebe hastalarıma venöz doppler ultrasonografik inceleme sırasında, tetkikleri yaptıracakları radyoloji bölümünü gebe oldukları konusunda ve gerekli önlem ve muayene için öncelik verilmesi konusunda bilgilendirmelerini öneriyorum.

4- Venöz Doppler Ultrasonografik inceleme sırasında canım yanacak mı?

Venöz doppler ultrasonografi diğer adıyla venöz doppler, canınızı yakmayan bir teşhis yöntemidir. İşlem sırasında, muayene edilecek bölgeye (hamilelik sırasındaki ultrasonografik incelemelerde olduğu gibi) bir jel sürülecektir. Bu jel sayesinde, ultrasonografi probe’u ile cildiniz arasında hava geçirmeyen – kaygan bir saha oluşacaktır. İnceleme sırasında, sizden ıkınmanız istenebilir, endişe etmeyin muayene işleminin bir parçası olan bir durumdur. Jel, içerik olarak alerjik herhangi bir madde içermeyen, inert yapıda bir maddedir.

Venöz doppler ultrasonografik inceleme sırasında, doktorunuzun elinde tuttuğu ve cildinize temas ettirdiği probe sayesinde oluşturulan ve geri alınan yüksek frekanslı ses dalgaları, bu iş için özel olarak tasarlanmış bilgisayar tarafından değerlendirilmektedir. Değerlendirme sonucunda, aynı zamanda da grafikler ve farklı sesler ortaya çıkmaktadır. İncelemeniz sırasında, göz ucu ile baktığınız ekranda gördükleriniz veya kulağınız ile işittiğiniz sesler bunlara örnek olup, sizi çok endişelendirmesin.

5- Venöz Doppler Ultrasonografik incelemem, ayakta mı yoksa yatarken mi yapılacak?

Toplardamar hastalıklarının değerlendirilmesi açısından venöz doppler ultrasonografik incelemenin ayakta mı yoksa yatarak mı yapılacağı konusunda farklı uygulamalar mevcuttur. Venöz doppler ultrasonografik inceleme, radyolojik tanı yöntemleri içerisinde bilgisayarlı tomografi (BT) veya manyetik rezonans (MR) görüntüleme yöntemlerinin aksine, operatör (yapan kişi) bağımlı tanı yöntemlerinden birisidir. Bu nedenle, yöntemin uygulaması sırasında farklılıklar ortaya çıksa da, ben kişisel tecrübelerim doğrultusunda, toplardamar hastalıklarının tanısında venöz doppler ultrasonografik muayenenin hem yatarak hem de ayakta (bir kısım veya bölümün) yapılması taraftarıyım. Özellikle, venöz yetmezliğin derecesinin (Grade’leme) ve yerinin belirlenmesi (lokasyonu) açısından ayakta veya özel olarak tasarlanmış basamak – sehpa üzerinde inceleme oldukça kolay ve değerli bilgiler sağlamaktadır.

6- Venöz Doppler Ultrasonografik muayene öncesi yapmam gereken şeyler nelerdir?

Venöz doppler ultrasonografik inceleme öncesinde, diğer bazı radyolojik testlerde olduğu gibi özel bir hazırlık yapmanıza gereksinim yoktur. Venöz doppler ultrasonografi muayenesi sırasında, gerek sizin gerekse de muayeneyi yapan doktorunuzun rahatlığı açısından rahat, bol kıyafetler giymeniz önerilmektedir.

7- Venöz Doppler Ultrasonografik incelemem yaklaşık olarak ne kadar sürecektir?

Venöz doppler ultrasonografik muayene, farklı aşamaları içeren bir muayene olup yaklaşık normal şartlar altında 20 – 30 dakika kadar sürmektedir. İşlem sonrası, saptanan bulgular ve toplardamarlarınıza ait ölçümler, size bir rapor olarak verilecektir.

8- Venöz Doppler Ultrasonografi sonrasında, normal hayatıma hemen dönebilir miyim?

Evet, benim yanımdan ayrılır ayrılmaz kaldığınız yer veya noktaya güvenle dönebilirsiniz. Venöz doppler ultrasonografi; günlük aktivitelerinizi, sosyal yaşantınızı kesintiye uğratmayan bir yöntemdir.

9- Venöz Doppler Ultrasonografi ve Renkli Doppler Ultrasonografi benzer mi, aynı şeylerden mi bahsediyoruz?

Evet. Venöz doppler ultrasonografik muayene sırasında, toplardamarlarınız incelenirken, renkli doppler ultrasonografik incelemede yapılmaktadır. Renkli doppler ultrasonografik inceleme farklı bir yöntem değildir. Normal, venöz doppler ultrasonografik muayene sırasında toplardamar içerisindeki kan akımının yönü ve varsa, kaçağın derecesinin saptanması açısından bize değerli bilgiler sağlamaktadır.

10- Venöz Doppler Ultrasonografinin avantajları nelerdir?

Venöz doppler ultrasonografik muayenin avantajlarını özetleyecek olursak;

  • non-invaziv bir yöntemdir,
  • ağrısızdır,
  • ionize radyasyon kullanılmadığı için güvenli bir yöntemdir,
  • toplardamar içerisinde bulunan kan pıhtısını erken dönemde saptar, akciğerlere gitmeden (pulmoner emboli, akciğer pıhtılaşması) gerekli önlemlerin alınmasına yardımcı olur,
  • venografinin (opak veya boyalı bir madde verilerek yapılan bir inceleme) aksine, böbreklere zararlı opak/boyalı madde verilmemektedir.
  • özellikle, kasık ile diz arası mesafede bulunan derin toplardamar içerisinde gözlenen Derin Ven Trombozu (derin ven trombozu ne demek?) tanısında oldukça etkilidir.

Venöz doppler ultrasonografi ile ilgili, hastalarımın güncel hayatta sık olarak sordukları soruların yanıtlarını özetlemeye çalıştım. Ancak, sizin bu veya diğer konular ile ilgili sormak istedikleriniz varsa, bana buradan kolaylıkla ulaşabilir ve yanıtını merakla beklediğiniz sorunuzu sorabilirsiniz. Ancak, sorunuzu sormadan önce lütfen bu yazımı okuyunuz.

Sağlıkla kalın…

Doç. Dr. Mehmet Ümit Ergenoğlu

Cevap Yaz