Vulvar Varis Tedavisi

Vulvar Varis Tedavisi

Merhaba, bugün, daha önceden bahsettiğim (Vulvar ve Vajinal Varisler), kadın hastalarımda karşıma son zamanlarda sık olarak çıkan, vulvar (vajinal) veya diğer adıyla genital varisler ve özellikle tedavisinden tekrar bahsetmek istiyorum. Vulvar varis tedavisi nedir?

Vulvar Varisler, sağlıklı on gebeden birisinde karşımıza çıkan bir durumdur. Vulvar, varislerin en sık gözlendiği zaman, ikinci gebelik ve 5. ay civarıdır.

Vulvar Varis Neden Olur?

Vulvar varisler (genital varisler), birer toplardamardır aslında. Vücudumuz içerisinde yer alan toplardamarların farklı yapıları ve görevleri vardır. İşte, vulvar varislerde pelvik duvar ile karın boşluğu içerisinde yer alan organların toplardamarları arasında birer bağlantı noktası olarak görev alırlar. Bir başka deyişle, bu iki önemli yapıyı birbirine bağlayan kavşak noktalarıdır. İç ve dış yapıları birbirine bağlarlar. Bu bölgede yer alan toplardamar dolaşımı, vulvar ve perine bölgesinde yer alan bu damarlar aracılığı ile olmaktadır. Kadınlarda, varis gelişiminde ciddi etkileri olan östrojen ve progesteron hormonları; vulvar varislerin gelişiminde de önemli bir rol oynamaktadır.

Vulvar varis ile ilgili olan bu yazım kadar, varis yazımın da ilginizi çekeceğini düşünüyorum. Varis nedir, başlıklı yazıma buradan (varis nedir?) ulaşabilirsiniz.

Kadınların Çoğu, Vulvar Varislerden Hiç Bahsetmezler

Vulvar veya vajinal varisleri (genital varisler) bulunan kadınların büyük çoğunluğu bu durumdan bahsetmekte biraz sıkıntı duymaktadırlar. Bu nedenle de, hastalığın gerçek oranı tam olarak bilinmemektedir.

Varis İçin Yapılan İlk Muayene, Vulvar Varisi Olan Hastalar İçin Çok Önemlidir

vulvar varis tedavisi

Vulvar varis tedavisi konusunda, çoğu kadın bilgi eksikliği yaşamaktadır. Engin_Akyurt / Pixabay

Varis nedeniyle ilk muayeneye gelen her hastam için; ayrıntılı bir öykü almakta ve detaylı fizik muayene yapmaktayım. Vulvar veya vajinal varislerin (genital varislerin) büyük kısmı, aslında bu aşamada kolaylıkla teşhis edilebilmektedir. Her ne kadar, çoğu vulvar varis hastasının belirgin bir yakınması olmasa da, varisler ayakta belli bir süre duruş sonrasında daha da belirginleşmektedir. Ağrı, kaşıntı, cinsel ilişki sırasında ağrı hissedilmesi, yürüme veya gebelik sırasında ortaya çıkan rahatsızlık hastalarımın büyük çoğunluğunun tarif ettikleri belirtilerdir. Çok ilerlemiş ve büyük vulvar varisleri olanlarda ise; varislerin içerisinde pıhtılaşma (tromboz) veya kanama da gözlenebilmektedir. Bu nedenle, vulvar varis tedavisi ilk tanı konulduğu zaman sıklıkla yapılmalıdır.

Vulvar varis, ilk gebelikte seyrek olarak gözlenmektedir

Yukarıda da bahsettiğim gibi, yaklaşık olarak her 10 gebeden 1’sinde genital varis karşımıza çıkmaktadır. Tipik olarak, ikinci gebelikte; gebeliğin 5. ayında daha belirgin hale gelir. Vulvar varisin gözlenme sıklığı; gebeliklerin sayısının artması ile artmaktadır.

Vulvar Varislerin (Genital Varisler), Tahmin Edilenden Daha Az Karşımıza Çıkmasınının 3 Ana Nedeni Vardır

Bu nedelere bir göz atacak olursak;

  1. Kadınların hemen tamamı, hastalıkları ile ilgili konuşmaktan sakınmaktadır.
  2. Hastalıkları ile ilgili olarak, tedavi arayışı içinde olmamaktadırlar.
  3. Hastaların çoğunun belirgin bir yakınması bulunmamaktadır.
vulvar varis tedavisi

Vulvar varis tedavisi için günümüzde, minimal invaziv endovasküler yöntemler tercih edilmektedir.

Vulvar Varislerin (Genital Varisler) Sık Gözlenen Belirti ve Bulguları Nelerdir?

Seyrek olarak vulvar varisi bulunan hastalarım; daha çok vulva veya perine bölgesine lokalize olan bir rahatsızlık hissinin var olmasından bahsederler. Bu durumu bazı hastalarım; ağırlık hissi olarak tanımlarken diğer kısmı ise özellikle ayakta durduklarında daha da belirginleşen zonklar tarzda ağrı olarak ifade ederler. Tipik olarak bu rahatsızlık hissi veya ağrı; sırt üstü veya yan yatıldığında da ortadan kalkmakta veya hafiflemektedir.

Vulvar Varis Muayenesinde, Sıklıkla Ne ile Karşılaşırız?

Öncelikle, diğer varis hastalarının muayenesinde olduğu gibi, vulvar veya vajinal varisi bulunan hastaların muayenesi kesinlikle ayakta dururken yapılmalıdır. Gebelik, nedeniyle hastalarımın büyük çoğunluğu koltuk, sandalye veya muayene masasına oturma eğilimindedirler. Bu durum, vulvar varis teşhisini de güçleştirmektedir. Hasta muayenesi sırasında yapılan yumuşak ve güven verici konuşmadan sonra, eğer hasta bir şekilde oturan bir hasta ise, mutlaka ayağa kaldırılmalı, bir süre bu pozisyonda tutulmalıdır. Bu esnada, vulvar varislerin muayenesi yapılmalıdır. Varislerin rengi, tipi, boyutları not edilmelidir. Vulvar varislerin, kan doluşlarının yönü tanımlanmalı, farklı noktalardan da herhangi bir ters akım belirtisi varsa, bu ortaya çıkarılmalıdır. Bu tür hastaların fizik muayenesinde, sadece vulvar bölgeye odaklanılmamalı, eş zamanlı diğer bölgelerde de varis gelişebileceği göz önüne alınarak, dikkatlice her iki bacak fizik muayenesi tamamlanmalıdır. Fizik muayenenin tamamlanmasından sonra,

  1. Vulvar varislerini izole (tek başına) olup olmadıkları,
  2. Gebelik ile kötüleşip, kötüleşmedikleri,
  3. Diğer toplardamar hastalıkları (post-trombotik sendrom, iliak toplardamar yokluğu gibi) ile vulvar varislerin bağlantılı olup olmadıkları, mutlaka ortaya çıkarılmalıdır.

Vulvar Varisli (Genital Varisli) Hastalar, Normal Doğum Yapabilirler

Normal koşullarda, vulvar varisler, sezeryan ile doğum yapılmasını gerektiren bir durum değildir. Vulvar varisi olan hastalar; normal yol (vajinal) ile doğum yapabilmektedirler. Ancak, bu tür hastaların gebelik sırasında, kadın ve doğum hastalıkları uzmanı ile beraber konusunda uzman bir kalp ve damar cerrahisi uzmanı tarafından takip edilmelidirler. Her iki uzmanın, söylemleri doğrultusunda hareket edilmesi, sağlıklı bir doğumun gerçekleştirilmesi için yeterlidir. Çok ilerlemiş veya komplike olan vulvar varis durumlarında bile normal doğum yapılabilmektedir. Ancak, unutulmaması gereken durum; vulvar varisi olan hastaların; doğum sonrasında, emzirme dönemi bittikten sonra, vulvar varisleri için doğru tedaviyi bulmalarıdır. Vulvar varisler, ortaya çıktıktan sonra tedavi edilmediklerinde genellikle daha da kötüleşmektedir. Vulvar varisler, genellikle doğum sonrası kendiliğinden ortadan kaybolmakta, seyrek olarak 1. aydan sonra gözlenebilmektedir. Bu nedenle, tedavi gerekliliği olan hastalar daha çok 1. aydan sonra da vulvar varisleri gözlenen hastalardır.

Vulvar Varislerin (Genital Varisler) Teşhisi Nasıl Konulur?

Vulvar varislerin tanısı için ilk kullandığımız yöntem; Venöz Doppler Ultrasonografi (renkli doppler ultrasonografi)’dir. Kolay uygulanabilir olması, radyasyon içermemesi ve sonucun anında elde edilmesi avantajları arasında yer almaktadır. Ancak, pelvik bölge ve burada bulunan toplardamarlar hakkında yeterli bilgiyi sağlayabilme konusunda her zaman yeterli olamamaktadır. Bu nedenle, daha ileri görüntüleme yöntemlerine de gereksinim duyulmaktadır. Bu yöntemler arasında; MR venografi, BT venografi veya konvansiyonel venografi bulunmaktadır. Saydığım tüm yöntemlerin, bir diğerine göre avantaj ve dezavantajları bulunmaktadır. Yöntemlerden hangisi veya hangilerinin seçileceği, yapılan muayeneniz sonrasında karar verilecektir.

Vulvar Varis Tedavisi Nedir?

Vulvar varislerin tedavisi, gebelik sırasında semptomatik yani yakınmaların ortadan kaldırılması veya hastanın rahatlatılmasına yönelik yapılmaktadır. Vulvar varisler için, kalıcı tedavinin ise; doğum sonrasında, emzirme dönemi sonrasında yapılması önerilmektedir.

Gebelik Sırasında Vulvar Varislerin (Genital Varisler) Tedavisi Nasıl Olmalı?

Gebelik sırasında ortaya çıkan vulvar varislerin tedavisi, yakınmaların ortadan kaldırılması başka bir deyişle, gebenin rahatlatılmasına yönelik olmaktadır. Benim, karşıma çıkan hastaların büyük çoğunluğu kadın ve doğum hastalıkları tarafından bu dönemlerde gönderilen hastalardır. Bu dönemde, karşıma çıkan hastalarım için uyguladığım tedavi yöntemi; öneriler ve kompresyon (varis çorabı) tedavisi şeklinde olmaktadır. Gebeliğin, kendi başına varis gelişimi için en önemli bir neden olduğunu biliyoruz. Bu hastalarda, mobilizasyonun arttırılması, vulvar varislere bağlı ortaya çıkmış yakınmaların ortadan kaldırılmasına yardım eder. İlerlemiş vulvar varis hastalarında ortaya çıkan kaşıntının ortadan kaldırılması için, çinko oksit içeren kremlerin kullanılması faydalı olabilmektedir. Ancak, önerilen tedavilerin tamamı; konusunda uzman bir hekim tarafından tavsiye edilmelidir. Venotonik adı verilen ve varis tedavisinde kullandığımız ilaçların, gebelik döneminde kullanımı ile ilgili tavsiye tamamen mevcut yakınmaların şiddeti ile orantıldır. Gebelik döneminde, plasenta (eş) yardımıyla fetus’a geçen kan içerisinde ilaç ve benzeri maddelerin de geçiş yapabilme riski ve ortaya çıkabilecek zararlar nedeniyle, ilaç ile tedaviyi gebelik süreçinde önermiyorum.

Vulvar Varis Tedavisi: Varis Çorapları Kullanımının Tedavide Yeri Var Mı?

Gebelik dönemi içerisinde karşımıza çıkan vulvar varislerin tedavisinde en ideal yaklaşım; bu dönemin destekleyici tedavi yöntemleri ile atlatılmasıdır. Bu süre içerisinde, en etkili yöntemlerden birisi de kompresyon (varis çorabı) çoraplarıdır. Orta basınçlı, baldır bölgesini içerisine alan ve uyluk veya karın bölgesine dek uzanan çoraplar birçok hasta için iyi bir başlangıç tedavisi olmaktadır.

Vulvar Varislerin Tedavisinde, Kan Sulandırıcı İlaçların Etkisi Var Mı?

Gebelik döneminde, bacaklarda ortaya çıkan yüzeysel toplardamar pıhtılaşma nedeniyle; düşük molekül ağırlıklı heparin adı verilen kan sulandırıcı tedavinin uygulanması konusunda giderek artan bir eğilim mevcuttur. Genellikle bu uygulama, gebeliğin 2. ve 3. trimestr (üçer aylık dönemler) dönemlerinde, kısa süreli (5 gün) uygulamalar şeklinde önerilmektedir. Bu tedavi ile, bacaklardaki derin toplardamarlar içerisinde ortaya çıkabilecek pıhtılaşma önlenmiş olacaktır. Ancak, kişisel eğilimim ve tecrübem, bu tedavi yönteminin ağır veya yüksek riskli hastalar için kullanılması yönündedir. Sık olarak karşıma çıkan hafif veya orta şiddette ki olgularda tedavi yaklaşımım, daha öncede belirttiğim gibi kompresyon (varis çorabı) tedavisi ve öneriler ile yaşam düzeni değişiklikleridir.

Gebelik Sırasında, Vulvar Varis (Genital Varis) Kanarsa Ne Yapmalıyım?

Gebelik sırasında ortaya çıkan vulvar varislerin kanama riski mevcuttur. Ancak bu durum sanıldığının aksine o kadar yüksek değildir. Eğer, hamilelik sırasında ortaya çıkan vulvar varisiniz kanarsa, ilk yapmanız gereken; doğrudan bası ile kanamayı kontrol altına almanızdır. Vulvar varisler, bir toplardamar hastalığı olduğu ve toplardamar içerisindeki basınç çok yüksek olmadığı için dışarıdan uygulanan baskı ile kanama kontrol altına alınabilmektedir. Kanamanın kontrol edilebilmesi için ayrıca, sırt üstü yatmak, bacakları ve kalçayı yukarı kaldırmakta, vücudun alt tarafında, toplardamar içerisi basıncı azaltmak adına etkili olmaktadır.

Gebelik Sırasında, Vulvar Varis Tedavisi İçin Skleroterapi Tedavisi Yaptırabilir Miyim?

Gebelik sırasında ortaya çıkan, ilerlemiş veya kanamaya neden olan vulvar varislerin tedavisinde skleroterapi tedavisi her zaman bir seçenektir. Vulvar varislerin gebelik sırasında tedavisinde skleroterapi, ne fetus (bebek) ne de anne için ekstra özel bir risk taşımaz. Gebelik dönemi içerisinde, çok seyrek olarak uygulanan skleroterapi tedavisini yapmak veya yaptırmak için; tedavinin yarar ve zarar oranlarının her yönden değerlendirilmesinin yapılması gerekmektedir.

Gebelik Sonrasında Vulvar Varis Tedavisi (Genital Varis) Konusunda Bilgi Verir Misiniz?

Gebelik sırasında ortaya çıkan vulvar varisler, genellikle doğumdan 1 ay sonra, kendiliğinden ortadan kaybolurlar. Kalan, ufak çaplı vulvar varisler için vulvar varis tedavisi ideal tedavi zamanı genellikle süt emzirmenin bittiği dönemdir. Ufak çaplı olan vulvar varisler için, skleroterapi tedavi yöntemi ideal bir yöntemdir. Bu tedavi, ince duvarlı varislerde, ufak ve ince iğneler yardımıyla, sıvı maddenin varisler içerisine verilmesi ile gerçekleştirilmektedir. Yapılan işlem ile aslında, kontrollü tromboz (pıhtılaşma) sağlanmaktadır.

Vulvar Varislerin (Genital Varis) Tedavisinde, Mini Flebektomi (Pakelerin Çıkarılması) İşlemi Hakkında Bilgi Verir Misiniz?

Gebelik sırasında ortaya çıkan vulvar varislerin tedavisinde, flebektomi yöntemi etkili bir yöntem olsa da; skleroterapinin kullanımı ve etkinliğinin yüksek olmasından dolayı eskisi kadar sık kullanılmamaktadır.

Vulvar varisler ile yakın bağlantılı pelvik venöz konjesyon ile ilgili yazımı, kesinlikle okumanızı öneririm. Bu yazıya, buradan (pelvik venöz konjesyon sendromu nedir?) ulaşabilirsiniz.

Eğer, sizin de varis ve toplardamar sağlığınız ile ilgili sormak istedikleriniz varsa, bana buradan ulaşabilirsiniz. Ancak, sorunuzu sormadan önce bu yazımı okumanızı tavsiye ederim.

Sağlıkla kalın…

Prof. Dr. Mehmet Ümit Ergenoğlu

Resimler, www.freeimages.com adresinden alınmıştır.

Cevap Yaz