Vulvar Varisler (Vajinal Varisler)

Vulvar Varisler (Vajinal Varisler)

Vulvar varisler diğer adıyla genital varisler, teşhis yöntemlerindeki ilerlemelere rağmen halen, hasta ve hekim açısından sıkıntılı bir durum olarak karşımıza çıkmaktadır. Çoğu zaman vulvar varisler, bacaklardaki varislerin muayenesi sırasında, sorulan birkaç soru ile aradan üzeri kapalı bir şekilde, hafif de utanarak geçiştirilir. Genellikle hastalarımın çoğu bu nedenle, kadın – doğum uzmanı meslektaşlarım tarafından bana yönlendirilmektedir. Bu nedenle, kendi pratiğimde, çok sık karşılaşmadığım vulvar varisler hakkında biraz sizi bilgilendireceğim. Diğer yazılarımdan biraz uzun olacak şimdiden belirtmek isterim. Konu uzun, ama ben önemi nedeniyle bölmek istemedim.

Bu yazıyı okumaya başlamadan önce, size önerim varis ile ilgili olarak yazdığım bu yazıyı (varis nedir?) okuyun.

Vulvar Varisler: Bir Toplardamar Hastalığıdır

Vulvar varisler (genital varisler), diğer varisler gibi bir toplardamar hastalığıdır. En sık olarak, adından da anlaşılabildiği gibi vulva bölgesinde bulunur. Burada ki labia major ve labia minor adı verilen oluşumlarda yer alan toplardamarların aşırı derecede genişlemesi hastalığın gözle görünür hale gelmesine neden olur.

Yakın zamana dek, hastalığın kendi özel durumundan, teşhis edilmesindeki güçlüklerden ve hastalığın altta yatan neden veya nedenlerinin tam olarak anlaşılamamasından dolayı, hastalığa gerekli ilgi gösterilememiştir. Genellikle, gebelerde gözlenen bir durum olup, yaklaşık olarak on gebe kadından birisinde görülebilmektedir. İlk tanı doğal olarak, kadın – doğum hekimleri tarafından muayene sırasında konulmaktadır. İlk gebeliği olan bir kadında genellikle gebeliğin 2. veya 3. trimestr (6. veya 9. ay) dönemlerinde gözlenir. Çoğu zaman genişlemiş bir damar görüntüsü dışında bir yakınmaya neden olmazlar.

vulvar varisler

GGOMANG / Pixabay

Vulvar Varisler: Tedavisi İhmal Edilmemeli

Gebelik sonlandıktan sonra, altta yatan nedenlerin araştırılması sonraki gebeliklerde sorun yaşanmaması için önemlidir. Semptomatik dediğimiz yani yakınması olan hastalarda yürüme sırasında rahatsızlık, sanki vulvar bölgede şişkinlik varlığı, bir basınç hissedilmesi, kaşıntı, ağrı, ele gelen kitle (genişlemiş toplardamarın kendisi) ve cinsel birleşme sırasında ağrı olabilir. Genişlemiş olan bu toplardamarların kendi kendine kanamaları oldukça seyrek gözlenir. Ancak, normal doğum (vajinal doğum) sırasında perine bölgesinde oluşan yırtılmalar, açılan epizyotomiler veya vajen duvar yaralanmalarında oldukça ciddi ve yaşamı tehdit edebilen kanamalar gözlenebilir.

Vajina Kenarında Şişlik Nedir?

Vajina kenarında şişlik, çoğu zaman toplardamarların genişlemesine bağlı olarak ortaya çıkan variköz oluşumlardır. Özellikle, gebelik sırasında daha belirgin hale gelirler. Doğum sonrası dönemde, kısmen ortadan kalkan bu oluşumlar büyüdükleri zaman ciddi sorunlara neden olabilir.

Vulvar Varisler (Genital Varisler): Normal Doğumu Engeller Mi?

En sık sorulardan birisi olan, bu sorunun da yanıtını burada vermek gerekirse, vulvar varislerin (genital varisler) tek başına bulunması, sezeryanla doğum yapmak için bir gerekçe değildir. Ancak, bu durumun değerlendirmesini, sizi takip eden kadın – doğum uzmanı hekimin vermesi en doğru yaklaşımdır.

Seyrek olarak, hemoroid (basur ve varis) ile benzer yapıda olan vulvar varislerde tromboz veya toplardamar içerisinde pıhtılaşma durumu gözlenebilir. Ağrılı olan bu durumun tedavisinde semptomatik yaklaşım önerilmektedir. İlerleyen zaman içerisinde, tromboz kendi kendine çözülecektir.

Şimdi, biraz karmaşık konulara dalalım. Merak ederseniz bu bölümü okuyun. Hastalığın oluşumun altında yatan nedenlerin anlaşılması açısından önemli bir bölüm burası. Daha önce, vulvar varislerin bir toplardamar hastalığı olduğunu belirtmiştim. Vulva bölgesinin, toplardamar kan geri akışı, pudental ve perineal toplardamarlar aracılığı ile olmaktadır. Bu toplardamarların sağlıklı olarak çalışmaları için, ovaryan (yumurtalık bölgesinin toplardamarı), iliak (kasık bölgesinin toplardamarı) ve büyük safen toplardamarın (bacak bölgesinin toplardamarı, genellikle varis ameliyatının yapıldığı toplardamar) kan akımlarının bloke edilmemiş (açık) olması gerekmektedir.

Vulvar Varis: Aslında Venöz Yetmezlik Mi?

İşte, kritik nokta burası; vulvar varislerin (genital varisler) en sık nedeni, pelvik, ovaryan, iç iliak toplardamar veya bunların farklı kombinasyonları ile ortaya çıkan toplardamarlardaki kaçağa bağlı olarak gelişir. Biraz, kafanız karıştı değil mi? Durumu daha basite indirgeyecek olursak, vulvar varisler karın, kasık ve bazen de bacaktaki toplardamarlarında katılım gösterdiği ve buralarda oluşan kaçağın neden olduğu bir durumdur. Vulvar varislerin (genital varisler) teşhisinde özel noktalar olabilmektedir. Örneğin, büyük safen toplardamarındaki kaçak (bacakta varis) durumunda pelvik toplardamarlarda da kaçak olabilmektedir. Bu nedenle, bacakta varis ile gelen hastalarımda kendileri söyleyemese de, mutlaka sorduğum bir sorudur, vulva bölgesinde damarsal oluşumların olup olmadığı. Daha ileri durumlarda, zaten hastalık kendisini daha kolay gösterebilmektedir. Örneğin, ileri durumdaki vulvar varisi olan bir hastam da, toplardamarlar uyluk bölgesinin iç tarafına dek uzanmıştı. Teşhişi koymak için bir kaç basit soru sormam yeterli olmuştu.

Gebelik, her açıdan varis gelişimi için riskli bir durum oluşturmaktadır. Bunların arasında en önemlileri, hormonların (östrojen ve progesteron) toplardamar yapısı üzerindeki olumsuz etkileri ve gebelik ürünü olan fetusun omurga üzerinde yerleşerek buradan geçen ve karın içi dahil bacaklardan gelen toplardamar kanını kalbe taşıyan en önemli damar olan Vena Kava Inferior’a yaptığı doğrudan basıdır. İlk gebeliğinde vulvar varis ile tanışan hastalarımın çoğunda, takip eden gebeliklerde vulvar varisler (genital varisler) gebelik sürecinde öncekilere göre daha erken gözlenmeye başlamaktadır. Ayrıca, yakınmalarının şiddeti ve sıklığı da önceki gebeliklere göre daha ciddi olmaktadır.

Doğum Sonrası Vulvar Varislerim (Genital Varisler) Kalacak Mı?

Vulvar varis (genital varisler) ile ilgili olarak sık sorulan sorulardan birisidir bu. Vulvar varisler (genital varisler), genellikle iyi huylu olup, doğum sonrası 6 – 8 haftadan sonra yavaş, yavaş yok olurlar. Bu durum, az önce neden olarak bahsettiğim iki nedenin ortadan kalkması ile gerçekleşmektedir. Hormonal değişim, normale gebelik öncesi duruma dönmeye başlamıştır ve diğer neden ise, gebelik ürünü fetus, artık yeni bir canlı (bebek) olarak dışarıdadır. Vena Kava Inferior toplardamarına baskı yapacak bir neden artık kalmamıştır. Ancak, toparlanmanın olduğu bu süreçte, vulvar bölgedeki dolgunluk, şişme, ya da huzursuzluk – rahatsızlık hissi kolay kolay çoğu hastamda geçmemektedir. Bu süreç, değişkenlik gösterse de doğum sonrası ortalama 6 – 8 ayı bulmaktadır.

Gebelik Sırasında Vulvar Varislerim (Genital Varisler) Ortaya Çıktı Ne Yapmalıyım?

Bu soru ve durum ile daha az oranda karşılaşmaktayım. Çünkü, hastalarımın çoğu, belirttiğim gibi kadın – doğum uzmanı meslektaşlarım tarafından önceden teşhis edilerek yönlendirildiği için, zaten gerekli olan tedaviyi başlamış oluyorum. Nedir bu tedavi? Gebelik sırasında, teşhis edilmiş vulvar varislerin tedavisi semptomatiktir. Yani, o anda, gebelik sürecinde sizi rahatlatmaktır. Bu nedenle, hamilelere özel olarak tasarlanmış ve kalp ve damar cerrahisi uzmanı tarafından reçete edilmiş kompresyon çorabı (varis çorabı), genişlemiş olan toplardamarlara hafif buz / soğuk uygulaması (dikkat, buz uygulamasını doğrudan yapmayınız, buz yada bu akülerini temiz bir tülbent / havluya sararak uygulayınız) ve varsa kaşıntı için anti-histaminikli ciltten uygulanan kremler tedavi amaçlı kullanılabilinir.

Vulvar Varislerimin (Genital Varisler) Teşhisi İçin Kime Başvurmalıyım?

Vulvar varislerin (genital varisler) tek bir nedeni olmadığı için bu sorunun yanıtında birden fazla bölüm bulunmaktadır. Bu bölümler, kalp ve damar cerrahisi ile kadın – doğum bölümleridir. Hangisine önceden başvuracağınız önemli değildir. Ama doğru olan, her iki bölümünde sizi muayene etmesidir. Bacaktaki varislerde, vulvar varisleriniz de mevcutsa, karın içi bölgesinin ultrasonografik incelemesi önemlidir. Her iki bölümü ilgilendiren bu muayenelerin, doğumdan sonraki 3. ayda yapılması uygundur. Pelvik ultrasonografi, venografi (toplardamarların özel boya ile çekilen anjiografisi) ve bacakların venöz doppler ultrasonografileri uygulanacak yöntemlerdendir.

Ovaryan toplardamarda saptanan yetmezlikte, bu toplardamara yönelik olarak yapılacak tedavi (coil embolizasyonu veya skleroterapik enjeksiyon) hastalığın buna bağlı nedenini de ortadan kaldıracaktır. Obturatuar ven ve/veya iç pudental toplardamar dallarına da selektif kateterizasyon ve köpük tedavisi yapılması gerekebilir. Pelvik toplardamarlardaki yetmezlik tedavi edildiğinde, vulvar varislerde yavaş, yavaş ortadan kalkacaktır. Tedavi sonrası takipler ise yine teşhis aşamasında olduğu gibi hem kadın – doğum, hem de kalp ve damar cerrahisi bölümlerince yapılacaktır.

Vulvar Varis Tanısı Çoğu Zaman İhmal Ediliyor

Daha önce de bahsettiğim gibi hastalığın özel durumundan dolayı teşhisini koymak her zaman kolay olamamaktadır. Ancak, doğum yapmış veya yapacak, bacakta varis veya toplardamar hastalığı ile gelen her hastaya, vulvar bölgede varis olup olmadığı veya bunu gebeliklerinde yaşayıp yaşamadığı mutlaka sorulmalıdır. Bu hem kalp ve damar cerrahının, hem de kadın – doğum uzmanının takip ve tedavi programını oluşturmasında çok önemlidir. Vulvar varislerin (genital varisler) toplardamar hastalığı olmasından ve daha sonrası için planlanan gebeliklerdeki risklerden dolayı yakın takibi gebelik sürecinin daha az sorunlu geçmesi açısından oldukça önemlidir.

Vulvar varisler ile ilgili diğer yazıma; buradan (vulvar – vajinal varisler ve tedavisi) ulaşabilirsiniz. Ayrıca pelvik venöz konjesyon hakkında yazdığım bu yazı (pelvik venöz konjesyon sendromu, pelvik konjesyon) da ilginizi çekecektir.

Eğer, sizin de varis, toplardamar hastalıkları ve damar sağlığınız ile ilgili sormak istedikleriniz varsa, bana buradan ulaşabilirsiniz. Ancak, sorunuzu sormadan önce bu yazıyı okuyunuz.

Sağlıkla kalın…

Doç. Dr. Mehmet Ümit Ergenoğlu

3 Yorum

  1. Burcu
  2. Doç. Dr. Mehmet Ümit Ergenoğlu
  3. cennet kesal

Cevap Yaz