Yeni Nesil Yara Bandı: Yara Tedavisinde Farklı Bir Uygulama

Yeni nesil yara bandı, yara tedavisine yeni bir boyut getiriyor.

Teknoloji çok hızlı ilerliyor. Çoğu zaman hızına yetişmek mümkün olamıyor. Yakın örneğini elimizdeki cep telefonlarında yaşıyoruz. Medikal teknolojide de durum farklı değil. Tıp fakültesinde okurken, ilk kez karşılaştığım Bilgisayarlı Tomografi’ye hayran kalmış, onun (o zaman ki aklımla) tıbbın ulaşabileceği son nokta olduğunu düşünmüştüm. Ancak, zaman bana yanıldığımı gösterdi, hem de sadece bir kere değil.

Bugün, karşılaştığım ufkunuzu genişletecek (benim öyle oldu) bir teknolojiden size bahsetmek istiyorum.

Yeni Nesil Yara Bandı

Sesinizi duyar gibi oluyorum şu an, “yara bandının yeni jenerasyonu, yeni teknolojisi mi olur?”

Gerçekten oluyor ve olması da o kadar uzak değil, çok yakın. Gelin biraz konuya girelim.

Aslında, teknolojinin temeli 2010 yılında, Almanya’da atılmış. Fraunhofer Araştırma Merkezinde, kendi kendine yapışan ve yapıştığı yerde (doku veya cilt yüzeyi) enfeksiyon varlığında rengi değişen bir yara bandı imiş. Bandın, renginin değişmesini sağlayan aslında basit bir kimyasal olay. Doku içerisinde enfeksiyon oluşturan mikroorganizmalar, ortam pH’sını (asit veya alkalilik derecesi) alkali yöne doğru değiştirmektedir. Bunun sonucunda da, yara bandında ortaya çıkan kimyasal bir olay ile bandın rengi değişmekte ve size görsel olarak bir uyarı sağlamaktadır. Bunun sonucunda da, siz (doktor, klinisyen) kullandığınız ilaçın etkisinin olmadığına, ve belki de ikinci bir yara kültürü almanızın gerekli olduğuna karar veriyorsunuz.

Benzer şekilde ki bir uygulama ise Güney Kore’den. Burada da, geniş veya küçük ölçekli yanıklarda uygulanan “sıvı bandaj” ile uygulama bölgesinde yara iyileşmesinde en temel iki maddeyi; oksijen ve glukoz fazlasıyla sağlanmaktadır. Aynı bandajın ileri versiyonunda, yerleştirilen elektrotlar sayesinde de, aslında nerede oksijen yeterli ve nerede yetersiz gibi daha ayrıntılı bilgileri de elde etmek mümkün. Bu bandaj, şu anda hayvanlar üzerinde deney aşamasında. Yakın bir gelecekte de insanlar üzerinde denenmeye başlanacak.

Yeni Nesil Yara Bandı: Yüksek Teknolojili Bio-elektronik Yara Bandları

Amerika’da farklı merkezlerin ortak çalışmasının son ürünü ise; Bio-elektronik yara bandları. Aslında, “bio-elektronik akıllı bandaj”demek daha doğru olur. Çünkü bence buna band demek, biraz küçümseyici olacak. Bio-elektronik akıllı yara bandajları; sensörler, bio-materyaller ve mikrosistemler yumağı gibi. Bence, teknolojik olarak ileri bir boyutta olan bu bandajlar, özellikle yanıklar, şeker hastalığı ve venöz ülsere bağlı açık ve uzun dönem yaraların iyileştirilmesinde kullanım imkanlarını fazlasıyla bulacaktır.

Temel olarak bio-elektronik bandajlar; ilaçların verilmesini sağlamak amacıyla hidrojel içerisine yerleştirilmiş polimerik mikropartikülleri içerirken, diğer yandan da mevcut yaranın iyileşme açısından ne durumda olduğunu yakın takip eden sensörlere (ısı, pH gibi) sahip olacaktır. Bu sensörler sayesinde de, ortamda ortaya çıkan değişimler elektronik olarak uyarı verecektir. Bu uyarı, belki de Bluetooth teknolojisi sayesinde, kolumuzdaki saate veya cebimizdeki telefona oradan da takip eden sağlık kurumu veya doktora iletilecektir. Bu sayede, yara çok yakından, doğru şekilde, anlık olarak takip edilecektir. Dediğim gibi bu teknoloji şu an geliştirilmekte, ancak çok yakın bir gelecekte kullanımımıza gireceğinden hiç şüphem yok.

Yeni Nesil Yara Bandı: Sınırları Zorlayan Teknoloji: Yara Açılmadan Tahmin Eden Bandajlar

Evet, bu da artık gerçekten sınırlarımızı zorlayan bir teknoloji. Yara açılmadan haber veren, yara bandı (aslında bandaj). Amerika’da UC Berkeley’de geliştirilen bir yara bandajı, teknolojisi sayesinde yara açılmadan, daha belirgin hale gelmeden haber vermekte ve vücudun o bölgesi için gerekli önlemlerin yara açılmadan alınmasını sağlamaktadır. Bu yara bandajı özellikle, uzun süre yatakta yatmak zorunda kalan veya uzamış iyileşme döneminde bası altında kalan bölgelerde ortaya çıkabilecek bası yaraları için önlem amacı ile kullanılacaktır. Yara bandajının içerdiği teknoloji, derideki hücrelerin canlılıklarını kaybetmeleri sırasında ortaya çıkan elektriksel aktivitelerini takip etmesi prensibine dayanıyor. Her hücre canlılık halinde ve canlılığını kaybederken yakın çevresi ile iletişim halindedir. Bunu, elektriksel yollarla sağlamaktadır. İşte, geliştirilen bu teknoloji sayesinde risk altındaki bölgelerde elektriksel aktivitelerin takibi bize yara açılmadan haber verilmesini sağlamaktadır. Bu teknoloji de geliştirilme aşamasında olup, yakında kullanıma gireceğini umuyorum. Teknolojinin sadece yara açılmasını haber vermeyeceğini aynı zamanda ileri de, mini elektriksel uygulama sayesinde yara iyileşmesini de sağlayacağını belirtmek isterim.

Yeni Nesil Yara Bandı

Yeni Nesil Yara Bandı: Yara Tedavisi Değişiyor Mu?

Dediğim gibi, bahsettiğim bu teknolojilerin tamamı hızla geliştiriliyor ve kullanım deneyleri yapılıyor. En erken, 5 yıl içerisinde de kullanıma gireceklerini tahmin ediyorum.

Son olarak; size bahsettiğim yara açılmadan haber veren bandajlar ile ilgili İngilizce bir video linkini vermek istiyorum. Video’ya buradan ulaşabilirsiniz.

Eğer, sizin de medikal teknoloji ile ilgili eklemek veya sormak istedikleriniz varsa, bana buradan ulaşabilirsiniz. Ancak, soru veya sorularınızı sormadan önce lütfen, önemli açıklama başlıklı yazımı okuyunuz.

Sağlıkla kalın…

Doç. Dr. Mehmet Ümit Ergenoğlu

Cevap Yaz