Aralıklı Oruç ve Yağ Metabolizması

Aralıklı Oruç ve Yağ Metabolizması

Aralıklı oruç ile ilgili bir diğer yazım “aralıklı oruç ve yağ metabolizması” ile ilgili. Yakın zamana dek, hakkında fazla bilgi sahibi olmadığımız yağlar ile ilgili ciddi bilgilerimiz var. Yağ, sadece yağ olarak artık görülmüyor. Estetik cerrahi, medikal estetik, hücre ile ilgilenen hemen her bölüm; artık yağların önemini biliyor.

Yağ; insanoğlu var olduğundan bu yana bir enerji kaynağı olarak kullanıldı. Uzun süre açlık dönemlerinde, yağ depoları yaşam sürmemize katkıda bulundu. Memelilerde açlık dönemleri için yaşama devam etmemizi sağlayan 2 mekanizma var; karaciğer ve yağ dokusu.

Bir enerji kaynağı olarak yağ dokusu; içerdiği yağ hücreleri (adiposit) sayesinde enerjiyi saklar. Lipaz adı verilen enzim sayesinde, yağ hücreleri parçalanır ve enerji açığa çıkar.

Yenilen yemek sonrası, kan şekeri seviyesi takip eden birkaç saat içerisinde yükselir. Bunu takiben, yemek öncesi değerlere doğru inişe geçer. Keton seviyeleri düşüktür. Glukoz dönüşümü ile elde edilen glikojen karaciğerde depolanmaya başlar.

Glukoz-Keton Değişimi

Aralıklı orucun, açlık döneminde vücudumuzda çok belirgin değişiklikler olur. Yemek sonrası 6 saat yüksek kalan glikoz seviyeleri takip eden 16 saat süresince düşük kalır. Düşük glikoz seviyelerinin olduğu bu dönemde insan vücudunda bazı adaptif mekanizmalar devreye girer. Bu sayede, kesintisiz enerji sağlanmış olur. Açlık süresince, glukozun belirgin düşüşünün olmasından sonra yağ asitlerinden keton elde edilmeye başlar. Ketonlar, iyi bir enerji kaynağıdır. İşte; enerji sağlamak için ortaya çıkan denkleme aralıklı metabolik değişim (intermittent metabolic switching) veya Glukoz-Keton değişimi (glucose-ketone switchover) adı verilir. İki yönlü bu dönüşüm; ortamda bulunan glukoz seviyeleri ile yön değiştirir.

İşte, bahsettiğim bu mekanizmalar sayesinde yağların biyokimyasal değişimi ile kan lipit değerleri değişimi ve vücut yağ miktarlarında azalma ortaya çıkar. Yağ miktarındaki değişim 2-3 haftalık aralıklı oruç uygulamalarında aralıklı oruç yöntemine göre %3 – %8 kilo kaybı ile gerçekleşir. Ayrıca total kolesterol, trigliserit, LDL kan seviyelerinde de düşüş gözlenir. İyi haber; bu değişimlerin hepsi koroner arter hastalığı gelişimini ciddi olarak azaltmaktadır. Hipertansiyon, ateroskleroz, şişmanlık ve metabolik sendrom gibi diğer risk faktörlerinizde aralıklı oruç sayesinde olumlu yönde düzelmektedir.

Damar iç duvarında (enderle) ortaya çıkan bozuklukla beraber ilerleyen ateroskleroz, günümüzde kalp ve damar hastalıklarının en önemli nedenidir. Kalp krizi, bacak kangrenli veya inme (felç) bu durumun farklı atardamar bölgelerinde ortaya çıkan hallerindendir.

Aralıklı oruç ile ilgili sitemde bulunan yazılarıma buradan ulaşabilirsiniz. Bu konu ile ilgili sorularınız için bana buradan ulaşabilirsiniz. Ancak, lütfen sorularınız sormadan bilgilendirici açıklama yazımı buradan okumanızı rica ediyorum.

Sağlıkla kalın…

Prof. Dr. Mehmet Ümit Ergenoğlu